Trong hệ thống phân loại của MIMS vào năm 2026, nhóm Thuốc chống trầm cảm (Antidepressants) được xếp vào phân mục thuốc tác động lên hệ thần kinh trung ương, tương ứng với mã ATC N06A.
Dưới đây là các phân nhóm thuốc chống trầm cảm chính theo danh mục MIMS:
1. Thuốc ức chế tái hấp thu Serotonin chọn lọc (SSRIs)
Đây là nhóm thuốc được kê đơn phổ biến nhất hiện nay nhờ hiệu quả tốt và ít tác dụng phụ hơn các nhóm cũ.
- Hoạt chất: Fluoxetine, Sertraline, Paroxetine, Fluvoxamine, Citalopram, Escitalopram.
- Chỉ định: Trầm cảm, rối loạn lo âu, rối loạn cưỡng chế (OCD).
2. Thuốc ức chế tái hấp thu Serotonin và Norepinephrine (SNRIs)
- Hoạt chất: Venlafaxine, Duloxetine, Desvenlafaxine.
- Đặc điểm: Thường được dùng khi bệnh nhân không đáp ứng với SSRIs hoặc có kèm theo các triệu chứng đau mạn tính.
3. Thuốc chống trầm cảm ba vòng (TCAs)
Nhóm thuốc thế hệ cũ, hiện nay ít dùng làm lựa chọn đầu tay do nhiều tác dụng phụ (khô miệng, táo bón, buồn ngủ).
- Hoạt chất: Amitriptyline, Imipramine, Clomipramine, Nortriptyline.
- Chỉ định: Ngoài trầm cảm, nhóm này thường dùng trong điều trị đau do thần kinh hoặc mất ngủ.
4. Thuốc ức chế Monoamine Oxidase (MAOIs)
- Hoạt chất: Moclobemide (RIMA).
- Lưu ý: Ít phổ biến hơn do tương tác nghiêm trọng với nhiều loại thực phẩm (chứa Tyramine) và các thuốc khác.
5. Các thuốc chống trầm cảm khác (Atypical Antidepressants)
Bao gồm các thuốc có cơ chế tác động đa dạng hoặc chuyên biệt:
- Mirtazapine: Có tác dụng an thần mạnh, giúp cải thiện giấc ngủ.
- Trazodone: Thường dùng liều thấp để hỗ trợ giấc ngủ cho bệnh nhân trầm cảm.
- Bupropion: Tác động lên Dopamine và Norepinephrine, ít gây tác dụng phụ về tình dục.
- Vortioxetine: Thuốc đa phương thức (multimodal) tác động lên nhiều thụ thể Serotonin khác nhau.
6. Lưu ý quan trọng từ MIMS
- Thời gian tác dụng: Thuốc thường cần từ 2–4 tuần để bắt đầu có hiệu quả lâm sàng rõ rệt.
- Cảnh báo: Không được tự ý ngưng thuốc đột ngột vì có thể gây ra hội chứng cai thuốc (hội chứng ngưng thuốc chống trầm cảm).
- Theo dõi: Cần giám sát chặt chẽ nguy cơ hành vi tự sát ở trẻ em và người trẻ tuổi trong giai đoạn đầu điều trị.
Bạn có thể tra cứu chi tiết các biệt dược (như Zoloft, Prozac, Remeron,…) và liều lượng tại MIMS Vietnam.