Trong hệ thống phân loại của MIMS vào năm 2026, nhóm Thuốc giảm đau (có chất gây nghiện) hay còn gọi là Thuốc giảm đau gây nghiện/Thuốc giảm đau trung ương (Opioid Analgesics) được xếp vào phân mục thuốc tác động lên hệ thần kinh trung ương, tương ứng với mã ATC N02A.
Dưới đây là các phân nhóm chính theo danh mục MIMS:
1. Opioid tự nhiên và bán tổng hợp (Alkaloids của thuốc phiện)
Đây là các thuốc tác động mạnh trực tiếp lên các thụ thể opioid trong não và tủy sống.
- Morphine (N02AA01): Tiêu chuẩn vàng để giảm đau nặng (như đau do ung thư hoặc sau phẫu thuật lớn).
- Oxycodone (N02AA05): Thường ở dạng giải phóng kéo dài để kiểm soát đau mãn tính.
- Codeine (N02AA59): Thường dùng cho đau mức độ nhẹ đến trung bình, thường phối hợp với Paracetamol.
2. Dẫn xuất Phenylpiperidine
- Fentanyl (N02AB03): Có tác dụng cực mạnh (gấp nhiều lần Morphine), thường dùng dưới dạng miếng dán xuyên da hoặc thuốc tiêm trong gây mê.
- Pethidine (Meperidine): Thường dùng giảm đau trong sản khoa hoặc sau phẫu thuật ngắn hạn.
3. Dẫn xuất Diphenylpropylamine
- Methadone (N02AC02): Dùng để giảm đau nặng hoặc phổ biến hơn là dùng trong chương trình điều trị cai nghiện chất dạng thuốc phiện.
4. Dẫn xuất Oripavine
- Buprenorphine: Có thể dùng giảm đau hoặc điều trị thay thế trong cai nghiện.
5. Các Opioid khác (Phổ biến trong lâm sàng)
- Tramadol (N02AX02): Một loại opioid yếu hơn, ít gây ức chế hô hấp hơn morphine, thường được dùng cho đau trung bình đến nặng.
6. Thuốc phối hợp (Combination Products)
MIMS liệt kê rất nhiều biệt dược phối hợp để tăng hiệu quả giảm đau và giảm liều lượng opioid đơn độc:
- Paracetamol + Codeine: (Ví dụ: Efferalgan Codeine)
- Paracetamol + Tramadol: (Ví dụ: Ultracet)
Lưu ý đặc biệt từ MIMS (2026):
- Quản lý đặc biệt: Đây là nhóm thuốc thuộc danh mục “Thuốc kiểm soát đặc biệt”. Việc kê đơn, bán lẻ và sử dụng phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật về dược phẩm gây nghiện và hướng tâm thần.
- Tác dụng phụ: Thường gây táo bón, buồn nôn, buồn ngủ và nguy hiểm nhất là ức chế hô hấp nếu dùng quá liều.
- Nguy cơ gây nghiện: Cần đánh giá kỹ nguy cơ lạm dụng thuốc trước khi bắt đầu điều trị dài hạn.
Bạn có thể tra cứu danh mục các biệt dược và quy định kê đơn tại MIMS Vietnam.
Hộp 3 vỉ x 10 viên
Hộp 3 vỉ x 10 viên
Hộp 5 vỉ x 10 viên
Hộp 10 vỉ x 10 viên
Hộp 3 vỉ x 10 viên
Hộp 3 vỉ x 10 viên
Hộp 2 vỉ x 10 viên
Hộp 2 vỉ x 10 viên
