Trong hệ thống phân loại của MIMS Việt Nam (cập nhật năm 2026), nhóm “Thuốc TKTW khác & thuốc trị hiếu động-thiếu tập trung” (Other CNS Drugs & Agents for ADHD) bao gồm các dược chất tác động lên hệ thần kinh trung ương (TKTW) nhưng không thuộc các nhóm truyền thống như an thần, gây mê hay chống trầm cảm.
Dưới đây là các phân nhóm chi tiết theo danh mục MIMS:
1. Thuốc trị hiếu động – thiếu tập trung (ADHD)
Đây là nhóm thuốc chính dành cho rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD) và chứng ngủ rũ.
- Các tác nhân kích thích (Stimulants): Tăng cường nồng độ Dopamine và Norepinephrine trong não.
- Hoạt chất: Methylphenidate.
- Biệt dược phổ biến: Concerta, Ritalin.
- Các tác nhân không kích thích (Non-stimulants): Thường là lựa chọn thứ hai hoặc phối hợp.
- Hoạt chất: Atomoxetine.
- Biệt dược phổ biến: Strattera.
2. Thuốc điều trị chứng sa sút trí tuệ (Dementia)
Các thuốc giúp cải thiện khả năng nhận thức và làm chậm quá trình thoái hóa thần kinh trong bệnh Alzheimer.
- Thuốc ức chế Cholinesterase: Giúp tăng nồng độ Acetylcholine.
- Hoạt chất: Donepezil, Rivastigmine, Galantamine.
- Thuốc kháng thụ thể NMDA: Điều chỉnh hoạt động của Glutamate.
3. Thuốc chống chóng mặt và rối loạn tiền đình
Dành cho bệnh nhân bị hội chứng tiền đình, chóng mặt kịch phát hoặc bệnh Ménière.
- Hoạt chất: Betahistine, Flunarizine, Cinnarizine.
4. Thuốc bổ thần kinh và tăng cường chuyển hóa não (Nootropics)
Hỗ trợ phục hồi sau tai biến mạch máu não, chấn thương sọ não hoặc suy giảm trí nhớ ở người già.
- Hoạt chất: Citicoline, Piracetam, Cerebrolysin, Choline alfoscerate.
5. Thuốc điều trị cai nghiện
- Cai nghiện Opioid: Methadone, Buprenorphine.
- Cai nghiện rượu: Disulfiram, Acamprosate.
- Cai thuốc lá: Nicotine thay thế, Varenicline.
6. Lưu ý quan trọng (2026)
- Kiểm soát đặc biệt: Các thuốc điều trị ADHD (như Methylphenidate) và thuốc cai nghiện được xếp vào danh mục Thuốc kiểm soát đặc biệt (hướng thần/gây nghiện), yêu cầu đơn thuốc mẫu cứng và quy trình cấp phát khắt khe.
- Tác dụng phụ: Cần đặc biệt theo dõi nhịp tim, huyết áp (với nhóm ADHD) và các biểu hiện thay đổi hành vi tâm thần.
- Tra cứu: Bạn có thể xem chi tiết chỉ định và liều lượng cho từng độ tuổi tại mục “Hệ Thần Kinh” trên MIMS Việt Nam.
