Trong hệ thống phân loại của MIMS Việt Nam (cập nhật năm 2026), nhóm “Thuốc trị bệnh thoái hóa thần kinh” (Neurodegenerative Disease Drugs) tập trung vào các dược chất làm chậm quá trình tổn thương tế bào thần kinh và cải thiện chức năng nhận thức hoặc vận động.
Dưới đây là các phân nhóm chính theo danh mục MIMS:
1. Thuốc điều trị Alzheimer & Sa sút trí tuệ
Đây là nhóm lớn nhất, tác động vào các chất dẫn truyền thần kinh để cải thiện trí nhớ và tư duy.
- Thuốc ức chế enzyme Cholinesterase: Ngăn chặn sự phân hủy Acetylcholine trong não.
- Hoạt chất: Donepezil, Rivastigmine, Galantamine.
- Thuốc kháng thụ thể NMDA (Glutamate): Điều chỉnh hoạt động của Glutamate để bảo vệ tế bào thần kinh khỏi bị kích thích quá mức.
- Dạng phối hợp: Kết hợp Donepezil và Memantine trong cùng một biệt dược để tăng hiệu quả điều trị cho bệnh nhân giai đoạn trung bình đến nặng.
2. Thuốc điều trị Xơ cứng cột bên teo cơ (ALS)
Nhóm thuốc nhắm vào việc kéo dài thời gian sống hoặc trì hoãn việc phải sử dụng máy thở.
- Hoạt chất: Riluzole, Edaravone.
3. Thuốc bảo vệ thần kinh & Tăng cường chuyển hóa não (Nootropics)
Mặc dù đôi khi được xếp vào nhóm “Thuốc thần kinh khác”, nhưng các thuốc này thường được chỉ định trong thoái hóa thần kinh để hỗ trợ hồi phục tế bào.
- Hoạt chất: Citicoline, Cerebrolysin, Choline alfoscerate.
4. Liệu pháp kháng thể đơn dòng (Cập nhật 2026)
Vào năm 2026, danh mục MIMS đã cập nhật các liệu pháp sinh học mới tác động trực tiếp vào căn nguyên gây bệnh (loại bỏ mảng bám Amyloid-beta trong não).
- Ví dụ: Lecanemab, Donanemab (được chỉ định cho giai đoạn sớm của bệnh Alzheimer).
5. Thuốc điều trị bệnh Parkinson (Dạng thoái hóa vận động)
MIMS thường tách nhóm Parkinson ra một danh mục riêng, nhưng về bản chất đây vẫn là bệnh lý thoái hóa thần kinh.
- Hoạt chất chính: Levodopa, Pramipexole, Selegiline.
Lưu ý quan trọng (2026)
- Mục tiêu điều trị: Đa số các thuốc hiện tại (trừ các kháng thể đơn dòng mới) chủ yếu giúp kiểm soát triệu chứng hơn là chữa khỏi hoàn toàn bệnh.
- Tác dụng phụ: Nhóm ức chế Cholinesterase thường gây tác dụng phụ trên đường tiêu hóa (buồn nôn, tiêu chảy) và nhịp chậm.
- Tra cứu: Bạn nên kiểm tra phác đồ điều trị chi tiết tại mục “Neurodegenerative Disease Management” trên MIMS Việt Nam để cập nhật các hướng dẫn lâm sàng mới nhất.