Trong danh mục của MIMS 2026, bên cạnh các nhóm chính như ACEI, ARB, Chẹn Beta hay Chẹn Canxi, phân nhóm “Thuốc trị tăng huyết áp khác” (Other Antihypertensives) bao gồm các hoạt chất có cơ chế đặc thù, thường dùng khi bệnh nhân không đáp ứng với các phác đồ thông thường hoặc trong các tình huống lâm sàng đặc biệt.
Dưới đây là các nhóm chi tiết theo phân loại MIMS:
1. Thuốc tác động lên hệ thần kinh trung ương (Centrally Acting Agents)
Nhóm này làm giảm các tín hiệu kích thích từ não đến hệ giao cảm, từ đó làm hạ huyết áp và chậm nhịp tim.
- Hoạt chất tiêu biểu: Methyldopa, Clonidine.
- Ứng dụng: Methyldopa là lựa chọn ưu tiên hàng đầu cho phụ nữ mang thai bị tăng huyết áp.
2. Thuốc liệt hạch và ức chế Neuron giao cảm (Adrenergic Neuron Blockers)
Ít phổ biến hơn trong điều trị hiện đại do nhiều tác dụng phụ, nhưng vẫn nằm trong danh mục tra cứu.
- Hoạt chất tiêu biểu: Reserpine, Guanethidine.
3. Thuốc giãn mạch trực tiếp (Direct Vasodilators)
Tác động trực tiếp làm giãn cơ trơn thành mạch máu.
- Hoạt chất tiêu biểu: Hydralazine, Minoxidil.
- Ứng dụng: Thường dùng trong các trường hợp tăng huyết áp kháng trị hoặc cấp cứu (Hydralazine).
4. Thuốc đối kháng thụ thể Alpha-Adrenergic (Alpha-Blockers)
Làm giãn mạch bằng cách chặn các thụ thể alpha tại thành mạch.
- Hoạt chất tiêu biểu: Doxazosin, Terazosin, Prazosin.
- Ứng dụng: Thường được ưu tiên cho bệnh nhân tăng huyết áp kèm theo phì đại tuyến tiền liệt lành tính.
5. Thuốc đối kháng thụ thể Endothelin (Endothelin Receptor Antagonists)
Một nhóm thuốc chuyên biệt chủ yếu được liệt kê cho tình trạng tăng áp lực động mạch phổi (một dạng tăng huyết áp đặc thù).
- Hoạt chất tiêu biểu: Bosentan, Ambrisentan.
6. Thuốc kích thích Guanylate Cyclase hòa tan (sGC Stimulators)
Nhóm thuốc mới hơn dùng cho các dạng tăng huyết áp phổi.
- Hoạt chất tiêu biểu: Riociguat.
7. Các dạng viên phối hợp liều cố định (Fixed-dose Combinations)
MIMS 2026 nhấn mạnh rất mạnh vào các thuốc phối hợp 3 thành phần (Triple Combinations) để tăng cường tuân thủ điều trị.
- Ví dụ: Phối hợp Chẹn Canxi + ARB + Lợi tiểu (như Amlodipine + Valsartan + Hydrochlorothiazide).
Lưu ý từ MIMS: Các nhóm thuốc này thường không phải là lựa chọn đơn trị liệu đầu tay cho tăng huyết áp vô căn thông thường mà thường được bác sĩ chỉ định thêm vào phác đồ khi huyết áp khó kiểm soát. Bạn có thể tra cứu thông tin kê toa chi tiết tại MIMS Vietnam.