Trong hệ thống phân loại của MIMS 2026, nhóm Các thuốc khác có liên quan đến hormon (Other Hormone Related Agents) thường bao gồm các hoạt chất không phải là hormone trực tiếp nhưng có tác dụng điều hòa, ức chế hoặc thay đổi hoạt động của hệ thống nội tiết.
Dưới đây là các nhóm chi tiết theo danh mục MIMS:
1. Thuốc ức chế Prolactin (Prolactin Inhibitors)
Nhóm này tác động lên các thụ thể dopamine để ức chế sự giải phóng prolactin từ tuyến yên.
- Hoạt chất tiêu biểu: Cabergoline, Bromocriptine.
- Chỉ định: Điều trị tăng prolactin máu, rối loạn kinh nguyệt, vô sinh do nội tiết hoặc dùng để ngắt sữa.
2. Thuốc điều biến thụ thể Estrogen chọn lọc (SERMs)
Các thuốc này có tác dụng giống estrogen ở một số mô (như xương) nhưng lại đối kháng estrogen ở các mô khác (như vú hoặc tử cung).
- Hoạt chất tiêu biểu: Raloxifene, Tamoxifen, Clomifene.
- Chỉ định: Điều trị loãng xương sau mãn kinh (Raloxifene), ung thư vú (Tamoxifen) hoặc kích thích rụng trứng trong điều trị hiếm muộn (Clomifene).
3. Thuốc ức chế Enzyme Aromatase (Aromatase Inhibitors)
Ngăn chặn quá trình chuyển đổi androgen thành estrogen, thường dùng trong điều trị ung thư.
- Hoạt chất tiêu biểu: Anastrozole, Letrozole, Exemestane.
- Chỉ định: Ung thư vú phụ thuộc hormone ở phụ nữ sau mãn kinh.
4. Thuốc đối kháng Hormone hướng sinh dục (GnRH Antagonists/Analogues)
Điều hòa sự giải phóng các hormone LH và FSH từ tuyến yên.
- Hoạt chất tiêu biểu: Leuprorelin, Goserelin, Cetrorelix.
- Chỉ định: Điều trị lạc nội mạc tử cung, dậy thì sớm, ung thư tuyến tiền liệt hoặc trong các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản.
5. Thuốc ức chế Androgen (Anti-androgens)
Ngăn chặn tác động của hormone nam (testosterone) tại các thụ thể của chúng.
- Hoạt chất tiêu biểu: Cyproterone, Flutamide, Bicalutamide.
- Chỉ định: Ung thư tuyến tiền liệt, tình trạng rậm lông hoặc mụn trứng cá nặng ở phụ nữ.
6. Chất tương tự Somatostatin (Somatostatin Analogues)
Ức chế sự giải phóng hormone tăng trưởng (GH) và các hormone tiêu hóa khác.
- Hoạt chất tiêu biểu: Octreotide, Lanreotide.
- Chỉ định: Điều trị bệnh to đầu chi (Acromegaly) hoặc các khối u nội tiết đường tiêu hóa.
7. Các chất điều hòa chuyển hóa Canxi (Calcium Regulators)
Tác động lên hormone tuyến cận giáp hoặc các thụ thể canxi.
- Hoạt chất tiêu biểu: Cinacalcet (thuốc giả canxi), Teriparatide (dẫn xuất hormone tuyến cận giáp).
- Chỉ định: Cường tuyến cận giáp hoặc loãng xương nặng.
Lưu ý quan trọng từ MIMS 2026:
Hầu hết các thuốc trong nhóm này đều là các thuốc chuyên khoa đặc trị. Việc sử dụng sai liều lượng hoặc sai chỉ định có thể gây rối loạn chuyển hóa và nội tiết nghiêm trọng. Bạn có thể tra cứu thông tin biệt dược cụ thể tại MIMS Vietnam.
