Trong hệ thống phân loại của MIMS 2026, các thuốc giảm sung huyết, gây tê và kháng viêm trong nhãn khoa được chia thành các nhóm riêng biệt với các chỉ định cụ thể như sau:
1. Nhóm Thuốc giảm sung huyết & Chống dị ứng (Ophthalmic Decongestants & Antiallergics)
Nhóm này thường chứa các chất co mạch để làm giảm đỏ mắt nhanh chóng hoặc các chất kháng histamin.
- Thuốc co mạch (Decongestants):
- Hoạt chất: Naphazoline, Tetrahydrozoline, Oxymetazoline.
- Cơ chế: Kích thích thụ thể alpha-adrenergic làm co các tiểu động mạch ở kết mạc, giúp mắt trắng lại nhanh chóng.
- Lưu ý: MIMS cảnh báo không nên dùng quá 3-5 ngày vì có thể gây hiện tượng “sung huyết dội ngược” (mắt đỏ hơn khi ngưng thuốc).
- Thuốc chống dị ứng:
- Hoạt chất: Olopatadine, Azelastine, Ketotifen, Natri Cromoglicate.
- Công dụng: Điều trị viêm kết mạc dị ứng, ngứa mắt do thời tiết hoặc bụi.
2. Nhóm Thuốc gây tê tại chỗ (Ophthalmic Local Anesthetics)
Dùng để làm mất cảm giác tạm thời trên bề mặt mắt trong các thủ thuật y khoa.
- Hoạt chất tiêu biểu: Tetracaine, Proparacaine (hoặc Proxymetacaine).
- Chỉ định:
- Đo nhãn áp (đo áp lực mắt).
- Lấy dị vật nông ở giác mạc.
- Chuẩn bị cho các cuộc phẫu thuật mắt nhỏ.
- Cảnh báo nghiêm trọng: Tuyệt đối không tự ý sử dụng tại nhà. Việc lạm dụng thuốc tê nhỏ mắt có thể gây độc cho biểu mô, làm loét giác mạc không hồi phục và mất thị lực.
3. Nhóm Thuốc kháng viêm (Ophthalmic Anti-inflammatories)
MIMS chia nhóm này thành hai loại chính:
- Corticosteroid (Steroid):
- Hoạt chất: Dexamethasone, Fluorometholone, Prednisolone, Loteprednol.
- Công dụng: Kháng viêm mạnh cho các trường hợp viêm màng bồ đào, viêm sau phẫu thuật, dị ứng nặng.
- Lưu ý: Dùng lâu ngày gây tăng nhãn áp (Glaucoma) và đục thủy tinh thể.
- Thuốc kháng viêm không steroid (NSAID mắt):
- Hoạt chất: Diclofenac, Bromfenac, Nepafenac, Ketorolac.
- Công dụng: Thường dùng để giảm đau và chống viêm sau mổ đục thủy tinh thể hoặc điều trị phù hoàng điểm điểm. Ưu điểm là không gây tăng nhãn áp như nhóm Steroid.
4. Nhóm Phối hợp (Combinations)
Đây là các biệt dược kết hợp nhiều thành phần để tăng hiệu quả điều trị:
- Kháng sinh + Kháng viêm: (Ví dụ: Tobramycin + Dexamethasone) để trị viêm có nguy cơ nhiễm khuẩn.
- Giảm sung huyết + Kháng Histamin: (Ví dụ: Naphazoline + Antazoline) để trị đỏ mắt do dị ứng.
Lời khuyên từ MIMS 2026: Để bảo vệ mắt, bạn nên kiểm tra kỹ xem thuốc nhỏ mắt có chứa chất bảo quản (như Benzalkonium chloride) hay không, vì dùng lâu dài có thể gây khô mắt mạn tính.
Bạn có thể tra cứu chi tiết tên biệt dược tại MIMS Vietnam.
Hộp 1 lọ x 5ml
Hộp 6 gói x 5 ống x 0,4 ml
