Trong hệ thống phân loại của MIMS 2026, nhóm “Thuốc trị giun sán” (Anthelmintics – mã ATC: P02) bao gồm các hoạt chất được sử dụng để tiêu diệt hoặc loại bỏ các loại ký sinh trùng đa bào khỏi cơ thể.
Dưới đây là phân loại chi tiết theo từng loại ký sinh trùng mục tiêu:
1. Thuốc trị giun truyền qua đất (Antinematodal Agents)
Đây là nhóm phổ biến nhất, dùng để điều trị các loại giun đũa, giun móc, giun tóc và giun kim.
- Nhóm Benzimidazole:
- Albendazole: Hoạt chất phổ biến nhất, có phổ tác dụng rộng trên cả trứng, ấu trùng và giun trưởng thành. Thường dùng liều duy nhất 400mg cho giun thông thường hoặc liệu trình dài ngày cho nang sán.
- Mebendazole (Biệt dược: Fugacar): Rất hiệu quả đối với giun đũa và giun kim, ít hấp thu vào máu nên chủ yếu tác dụng tại ruột.
- Pyrantel Pamoate: Tác động bằng cách gây liệt cơ vi khuẩn, khiến giun bị tống ra ngoài qua nhu động ruột.
2. Thuốc trị sán dây (Anticestodal Agents)
Dùng cho các loại sán dải lợn, sán dải bò cư trú trong đường tiêu hóa.
- Praziquantel: Hoạt chất chủ lực, làm thay đổi tính thấm màng tế bào sán, gây co cứng và liệt.
- Niclosamide: Tác động bằng cách ức chế sự hấp thu glucose của sán, khiến sán chết và bị phân hủy một phần trong ruột.
3. Thuốc trị sán lá (Antitrematodal Agents)
Dùng cho sán lá gan lớn, sán lá gan nhỏ, sán lá phổi và sán máng.
- Triclabendazole: Lựa chọn hàng đầu cho sán lá gan lớn (Fasciola hepatica).
- Praziquantel: Đặc hiệu cho sán lá gan nhỏ và sán máng.
4. Thuốc trị giun chỉ và ấu trùng di trú
- Ivermectin: Thuốc lựa chọn ưu tiên cho bệnh giun lươn (Strongyloides) và giun chỉ. Ngoài ra còn dùng điều trị bệnh ghẻ nặng.
- Diethylcarbamazine (DEC): Dùng trong chương trình loại trừ giun chỉ bạch huyết.
5. Cảnh báo và Lưu ý quan trọng từ MIMS 2026
- Phụ nữ có thai: Đa số các thuốc trị giun sán (đặc biệt là Albendazole và Mebendazole) chống chỉ định trong 3 tháng đầu của thai kỳ do nguy cơ gây quái thai.
- Trẻ em: Không dùng cho trẻ dưới 1 tuổi (một số thuốc khuyến cáo từ 2 tuổi trở lên).
- Tác dụng phụ: Thường nhẹ như đau bụng, buồn nôn hoặc chóng mặt. Trong trường hợp nhiễm sán nặng, việc sán chết hàng loạt có thể giải phóng kháng nguyên gây phản ứng dị ứng hoặc nhức đầu.
- Lưu ý khi dùng Albendazole/Mebendazole: Nên nhai viên thuốc hoặc uống cùng thức ăn có nhiều chất béo để tăng khả năng hấp thu nếu cần điều trị các loại sán ở mô (như nang sán).
- Tẩy giun định kỳ: Theo khuyến cáo tại vùng dịch tễ như Việt Nam, nên tẩy giun định kỳ 6 tháng một lần cho người lớn và trẻ em trên 2 tuổi.
Khuyến cáo: Nếu nghi ngờ nhiễm sán lá gan hoặc sán dây (biểu hiện sụt cân, đau hạ sườn, nổi sẩn ngứa), bệnh nhân nên làm xét nghiệm máu và phân tại bệnh viện chuyên khoa thay vì tự ý mua thuốc điều trị tại nhà để tránh biến chứng.
Hộp 1 vỉ x 2 viên
Hộp 1 vỉ x 2 viên
Hộp 1 vỉ x 1 viên nén
Hộp 1 vỉ x 4 viên nén
Hộp 1 vỉ x 2 viên nén
Hộp 1 vỉ x 1 viên
Hộp 1 vỉ x 7 viên
Hộp 1 vỉ x 1 viên
Hộp 12 vỉ x 1 viên
