Trong hệ thống phân loại của MIMS 2026, nhóm “Thuốc uống ngừa thai” (Oral Contraceptives – mã ATC: G03A) được chia thành hai phân nhóm chính dựa trên thành phần hormone: thuốc phối hợp (chứa Estrogen và Progestogen) và thuốc chỉ chứa Progestogen.
Dưới đây là chi tiết các loại thuốc uống ngừa thai theo danh mục MIMS:
1. Thuốc uống ngừa thai phối hợp (Combined Oral Contraceptives – COCs)
Đây là loại phổ biến nhất, chứa sự kết hợp của Ethinylestradiol (Estrogen) và một loại Progestogen. MIMS chia loại này theo các thế hệ Progestogen:
- Thế hệ 2: Chứa Levonorgestrel. Đây là loại cổ điển, ổn định, nhưng có thể gây tác dụng phụ nhẹ như mụn trứng cá hoặc rậm lông do tính chất androgen. (Ví dụ: Rigevidon, Choice).
- Thế hệ 3: Chứa Desogestrel hoặc Gestodene. Giúp giảm các tác dụng phụ về da (mụn, nhờn) tốt hơn thế hệ 2. (Ví dụ: Marvelon, Mercilon).
- Thế hệ 4: Chứa Drospirenone hoặc Chlormadinone. Đây là nhóm hiện đại nhất, có tác dụng kháng androgen và kháng corticoid khoáng, giúp trị mụn và không gây tăng cân do giữ nước. (Ví dụ: Yaz, Yasmin, Diane-35).
Cách đóng gói: Thường là vỉ 21 viên (nghỉ 7 ngày) hoặc 28 viên (trong đó có 7 viên giả dược chứa sắt để tạo thói quen uống thuốc hằng ngày).
2. Thuốc uống ngừa thai chỉ chứa Progestogen (Progestogen-Only Pills – POPs)
Còn được gọi là “viên thuốc nhỏ” (Minipill), loại này hoàn toàn không chứa Estrogen.
- Hoạt chất: Levonorgestrel (liều thấp) hoặc Desogestrel. (Ví dụ: Embevin, Exluton).
- Đối tượng ưu tiên: Phụ nữ đang cho con bú (vì không làm giảm tiết sữa) hoặc những người có chống chỉ định với Estrogen (như tiền sử huyết khối, tăng huyết áp, hút thuốc lá trên 35 tuổi).
3. Thuốc ngừa thai khẩn cấp (Emergency Contraceptives)
Dùng để ngăn ngừa thụ thai sau khi quan hệ tình dục không an toàn.
- Hoạt chất Levonorgestrel: Loại 1.5mg uống 1 liều duy nhất hoặc loại 0.75mg uống 2 liều cách nhau 12 giờ. Hiệu quả tốt nhất trong 72 giờ đầu. (Ví dụ: Postinor-1, Postinor-2, Mifestad).
- Hoạt chất Ulipristal Acetate: Hiệu quả kéo dài lên đến 120 giờ (5 ngày). (Ví dụ: Ella).
4. Cảnh báo và Lưu ý quan trọng từ MIMS 2026
- Nguy cơ huyết khối: Thuốc ngừa thai phối hợp làm tăng nhẹ nguy cơ thuyên tắc tĩnh mạch sâu hoặc đột quỵ. Nguy cơ này cao hơn ở người hút thuốc lá, béo phì hoặc có bệnh lý tim mạch.
- Quên thuốc: Nếu quên 1 viên, cần uống ngay khi nhớ ra. Nếu quên từ 2 viên trở lên, hiệu quả ngừa thai giảm mạnh và cần dùng thêm biện pháp hỗ trợ (như bao cao su) trong 7 ngày kế tiếp.
- Tương tác thuốc: Hiệu quả của thuốc ngừa thai có thể bị giảm khi dùng chung với thuốc kháng sinh (Rifampicin), thuốc chống động kinh (Phenytoin, Carbamazepine) hoặc các loại thảo dược như St. John’s Wort.
- Tác dụng phụ: Trong 1-3 tháng đầu có thể gặp tình trạng rong kinh nhẹ, căng vú, buồn nôn hoặc thay đổi tâm trạng. Các triệu chứng này thường tự hết khi cơ thể thích nghi với thuốc.
Khuyến cáo: Việc lựa chọn loại thuốc uống ngừa thai (đặc biệt là các loại thế hệ mới hoặc loại dành cho phụ nữ cho con bú) nên được tư vấn bởi bác sĩ hoặc dược sĩ chuyên môn để đảm bảo an toàn và hiệu quả cao nhất.
Hộp 1 vỉ x 21 viên
Hộp 1 vỉ x 28 viên
Hộp 1 vỉ x 21 viên
