Trong hệ thống phân loại của MIMS 2026, nhóm Penicillin (thuộc nhóm lớn Beta-lactam, mã ATC: J01C) là nhóm kháng sinh có nguồn gốc lâu đời nhất, tác động bằng cách ức chế tổng hợp thành tế bào vi khuẩn.
Dưới đây là phân loại chi tiết các nhóm Penicillin theo danh mục MIMS:
1. Penicillin phổ hẹp (Nhạy cảm với Beta-lactamase)
Đây là các Penicillin nguyên thủy, chủ yếu tác dụng trên vi khuẩn Gram dương và các cầu khuẩn Gram âm.
- Hoạt chất: Penicillin G (tiêm), Penicillin V (uống).
- Chỉ định: Viêm họng do liên cầu, bệnh giang mai, phòng ngừa thấp tim.
2. Penicillin kháng Penicillinase (Phổ hẹp)
Được thiết kế riêng để tiêu diệt các chủng Tụ cầu (Staphylococcus) tiết ra enzyme phá hủy penicillin thông thường.
- Hoạt chất: Oxacillin, Cloxacillin, Dicloxacillin.
- Chỉ định: Nhiễm trùng da và mô mềm do tụ cầu nhạy cảm.
3. Penicillin phổ rộng (Aminopenicillin)
Mở rộng phổ tác dụng sang các vi khuẩn Gram âm (như H. influenzae, E. coli).
- Hoạt chất: Amoxicillin, Ampicillin.
- Chỉ định: Nhiễm trùng hô hấp trên, viêm tai giữa, nhiễm trùng tiết niệu. Đây là nhóm được sử dụng rộng rãi nhất trong cộng đồng.
4. Penicillin phổ rộng phối hợp chất ức chế Beta-lactamase
Sự kết hợp này giúp kháng sinh bền vững trước các enzyme đề kháng của vi khuẩn.
- Hoạt chất:
- Amoxicillin + Acid Clavulanic (Biệt dược: Augmentin, Curam).
- Ampicillin + Sulbactam (Biệt dược: Unasyn).
- Chỉ định: Viêm xoang, viêm phổi, nhiễm trùng vết thương do động vật cắn, nhiễm trùng ổ bụng.
5. Penicillin phổ rất rộng (Antipseudomonal Penicillins)
Tác dụng mạnh trên trực khuẩn mủ xanh (Pseudomonas aeruginosa) và các vi khuẩn Gram âm nặng trong bệnh viện.
- Hoạt chất: Piperacillin, Ticarcillin.
- Dạng phối hợp phổ biến: Piperacillin + Tazobactam (Biệt dược: Tazocin).
- Chỉ định: Nhiễm trùng huyết, viêm phổi bệnh viện, nhiễm trùng nặng ở bệnh nhân giảm bạch cầu.
Các lưu ý quan trọng từ MIMS 2026:
- Phản ứng dị ứng: Đây là nhóm kháng sinh dễ gây dị ứng nhất, từ phát ban nhẹ đến sốc phản vệ đe dọa tính mạng. Bác sĩ thường chỉ định thử phản ứng (test) trước khi tiêm.
- Đề kháng: Do bị lạm dụng nhiều, tỷ lệ vi khuẩn kháng các penicillin thông thường (như Amoxicillin đơn độc) hiện nay rất cao.
- Cách dùng:
- Amoxicillin có thể uống lúc no hoặc đói.
- Ampicillin nên uống xa bữa ăn (1 giờ trước hoặc 2 giờ sau ăn) để hấp thu tốt nhất.
- Tác dụng phụ: Thường gặp nhất là tiêu chảy (đặc biệt là dạng phối hợp với Acid Clavulanic) và mề đay.
Thông tin này phục vụ tra cứu chuyên môn y khoa. Việc sử dụng Penicillin bắt buộc phải có đơn thuốc và chỉ định từ bác sĩ.
Hộp 2 vỉ x 7 viên
Hộp 12 gói
Hộp 10 lọ x 15ml
Hộp 3 vỉ x 4 viên
Hộp 14 gói x 2.2g
Hộp 2 vỉ x 7 viên
Hộp 2 vỉ x 7 viên
Hộp 10 vỉ x 10 viên
Hộp 1 lọ 1.5g
Hộp 2 vỉ x 7 viên nén bao phim
Hộp 10 vỉ x 10 viên
Hộp 2 vỉ x 4 viên
