Bệnh suy giáp là một trong những bệnh lý nội tiết phổ biến và có tác động đáng kể đến sức khỏe của bệnh nhân.Cùng tìm hiểu về bệnh suy giáp qua bài viết dưới đây nhé!

Bệnh suy giáp là gì?

Suy giáp (hay suy tuyến giáp, giảm chức năng tuyến giáp) là tình trạng thiếu hụt hormone tuyến giáp do chức năng tuyến giáp suy giảm, gây ảnh hưởng đến hoạt động chuyển hóa và nhiều quá trình khác trong cơ thể.

Bệnh suy giáp có thể gặp ở mọi lứa tuổi từ trẻ sơ sinh đến người già và thường gặp nhất ở phụ nữ tuổi trung niên. Bệnh có thể được kiểm soát bằng việc sử dụng thuốc đặc hiệu nhưng nếu sự thiếu hụt hormone nghiêm trọng và không được điều trị đúng cách sẽ dẫn đến tử vong.

Nguyên nhân gây bệnh suy giáp

Suy giáp xảy ra do tuyến giáp không sản xuất đủ hormone. Tình trạng này xuất phát từ nhiều nguyên nhân, gồm:

  • Bệnh tự miễn Hashimoto là nguyên nhân phổ biến gây suy giáp. Đây là một chứng rối loạn tự miễn dịch, xảy ra khi hệ thống miễn dịch tạo kháng thể tấn công các mô khỏe mạnh.
  • Phẫu thuật tuyến giáp:phẫu thuật cắt bỏ toàn bộ hoặc 1 phần tuyến giáp có thể làm giảm khả năng sản xuất hormone.
  • Xạ trị:bức xạ được sử dụng để điều trị ung thư vùng đầu và cổ có thể ảnh hưởng đến tuyến giáp gây suy giáp.
  • Viêm tuyến giáp:xảy ra khi tuyến giáp bị viêm do nhiễm trùng, rối loạn tự miễn dịch hoặc bệnh khác. Viêm tuyến giáp có thể kích hoạt tuyến giáp giải phóng tất cả hormone cùng một lúc. Điều này khiến tuyến giáp hoạt động hết công suất nhưng sau đó lại hoạt động kém.
  • Thuốc:một số loại thuốc có thể dẫn đến suy giáp, chẳng hạn như lithium dùng để điều trị rối loạn tâm thần.

Đối tượng dễ mắc bệnh suy giảm tuyến giáp

Xem thêm

Bệnh suy giáp có ảnh hưởng như nhau đối với cả hai giới tính và có thể xảy ra ở bất kỳ lứa tuổi nào nhưng phổ biến hơn ở phụ nữ cao tuổi

Tuy nhiên có một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh như:

  • Phụ nữ trên 60 tuổi
  • Rối loạn tự miễn
  • Gia đình có người thân, cha mẹ hoặc ông bà mắc bệnh tự miễn
  • Đã được điều trị xạ trị iod hoặc thuốc ức chế tuyến giáp
  • Tiền sử chiếu bức xạ ở cổ hoặc phần ngực trên
  • Đã từng phẫu thuật tuyến giáp (hoặc một phần tuyến giáp)
  • Đã từng mang thai hoặc sinh con trong vòng 6 tháng quá

Phụ nữ sau sinh có nguy cơ cao mắc suy giáp

Triệu chứng suy giáp

Bệnh suy giáp thường tiến triển từ từ, không rầm rộ với các biểu hiện mơ hồ nên dễ bị bỏ qua. Tùy theo độ tuổi của người bệnh và lượng hormone tuyến giáp bị thiếu hụt sẽ dẫn đến những triệu chứng khác nhau.

Triệu chứng thường gặp

Các dấu hiệu phổ biến nhất của bệnh suy giáp thường do giảm tốc độ trao đổi và chuyển hóa chất dinh dưỡng trong cơ thể như:[3]

  • Thân nhiệt thấp hơn 37 độ Ckèm theo biểu hiện sợ lạnh.
  • Da xanh tái, móng khô ráp, tóc yếu dễ gãy rụng.
  • Mặt có hình tròn, sưng phù.
  • Cơ bắp yếu hoặc căng cứnglàm giảm khả năng lao động nặng.
  • Mệt mỏi, đau nhức toàn thân.
  • Nhịp tim chậmkèm theo huyết áp thấp, nhịp thở chậm, suy tim.
  • Táo bón kéo dài.
  • Khả năng tập trung kém, thờ ơ với mọi việc xung quanh.
  • Rối loạn kinh nguyệt, giảm ham muốn tình dục.
  • Lưỡi tobạnh sang hai bên khiến người bệnh ngủ ngáy, khàn tiếng.
  • Khó thở do tràn dịch màng tim, tràn dịch màng phổi, màng bụng.
  • Thiếu máu.

Triệu chứng ở trẻ sơ sinh

Bệnh suy giáp ở trẻ sơ sinh thường gặp ở trẻ không có tuyến giáp bẩm sinh hoặc bất thường trong hoạt động tổng hợp hormones. Tuy nhiên, hầu hết trẻ sơ sinh đều được tầm soát suy giáp để điều trị sớm bằng cách lấy máu gót chân sau sinh.

Một số biểu hiện của suy giáp ở trẻ sơ sinh có thể gồm:

  • Vàng dasơ sinh kéo dài, da khô.
  • Tay chân lạnh, dễ bị rét.
  • Trẻ bú kém, nuốt khó, hay nôn trớ.
  • Lưỡi to, ngủ ngáy thường xuyên có thể dẫn đến ngưng thở trong khi ngủ.
  • Bụng chướng, táo bón, có thể kèm theo thoát vị rốn.
  • Vẻ mặt thờ ơ, ít biểu cảm.
  • Chậm phát triểnvề chiều cao, cân nặng so với bình thường.
  • Nhược cơ, ít cử động tay chân.
  • Chậm phát triển tâm thần, vận động hơn những trẻ cùng lứa tuổi.

Triệu chứng ở trẻ em và thanh thiếu niên

Bệnh suy giáp có thể tiến triển chậm rãi từ khi người bệnh còn nhỏ và biểu hiện bệnh ở tuổi thanh thiếu niên như:

  • Vóc dáng thấpnhưng dễ bị thừa cân, béo phì sớm.
  • Da khô lạnh, bong tróc, màu vàng nhạt.
  • Hay bị khó tiêu, táo bón.
  • Chậm thay răng, dậy thì muộn hơn bạn bè đồng trang lứa.
  • Thường xuyên buồn ngủ, giảm khả năng tiếp thu kiến thức.
  • Thiểu năng trí tuệ.
  • Một số ít trẻ có thể xuất hiện bướu cổ.

Biến chứng nguy hiểm

Suy giáp không được điều trị có thể gây các biến chứng nguy hiểm như:

  • Bướu cổ:bướu lớn có thể ảnh hưởng đến việc nuốt thức ăn hoặc thở.
  • Vấn đề tim mạch:suy giáp có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim và suy tim.
  • Bệnh thần kinh ngoại biên:suy giáp nếu chậm điều trị, bệnh tiến triển trong thời gian dài có thể làm tổn thương dây thần kinh ngoại biên.  Bệnh thần kinh ngoại biên gây đau, tê và ngứa ran ở cánh tay và chân.
  • Nồng độ hormone tuyến giáp thấp có thể cản trở quá trình rụng trứng, từ đó hạn chế khả năng sinh sản. 
  • Dị tật bẩm sinh:trẻ sinh ra từ mẹ mắc bệnh tuyến giáp nhưng không điều trị có nguy cơ mắc dị tật bẩm sinh cao hơn trẻ bình thường. Trẻ mắc suy giáp bẩm sinh không được điều trị có nguy cơ gặp các vấn đề nghiêm trọng về thể chất và tinh thần.
  • Hôn mê phù niêm:biến chứng nguy hiểm, cần được điều trị khẩn cấp.  Đặc trưng của hôn mê phù niêm gồm hôn mê, hạ thân nhiệt cực nhanh (từ 24° – 32,2°C), mất phản xạ, co giật và suy hô hấp

Khi nào cần gặp bác sĩ

Các dấu hiệu cần gặp bác sĩ

Để việc điều trị suy giáp đạt hiệu quả cao và phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm, người bệnh nên đến gặp bác sĩ sớm nếu có những biểu hiện sau:

  • Tay chân yếu, thường xuyên tê bì, không làm được công việc nặng.
  • Trí nhớ suy giảm, hay mất tập trungmất ngủ.
  • Mặt tròn, sưng nề.
  • Rối loạn kinh nguyệt.
  • Thường xuyên bị lạnh.
  • Da khô, tóc rụng nhiều.

Nơi khám chữa bệnh suy giáp

Hà Nội: Bệnh viện Nội tiết Trung ương, Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Quân đội Trung ương 108.

Chẩn đoán bệnh Suy giáp

Xét nghiệm:

  • Định lượng hormon: nồng độ TSH tăng cao trong tổn thương tại tuyến giáp, bình thường hoặc thấp trong tổn thương cùng dưới đồi hoặc tuyến yên
  • Độ tập trung Iod 131 tại tuyến giáp: thấp hơn giá trị bình thường
  • Chụp xạ hình tuyến giáp là phương pháp vô cùng hữu ích trong đánh giá hình ảnh chức năng của tuyến giáp

Các phương pháp chữa bệnh suy giáp

Tùy theo độ tuổi của bệnh nhân và nguyên nhân suy giáp mà bác sĩ sẽ lựa chọn những phác đồ điều trị thích hợp. Tuy nhiên, đa số bệnh nhân suy giáp cần phải sử dụng hormone thay thế suốt đời để cơ thể hoạt động ổn định.

Có hai loại thuốc được sử dụng trong điều trị suy giáp là levothyroxine và liothyronine (có cấu trúc tương tự với hormone T3, T4 tuyến giáp), nhất là levothyroxine được sử dụng phổ biến hơn cả. Người bệnh cần uống thuốc vào buổi tối để bù đắp lượng hormone bị thiếu hụt.

 =>Tác dụng phụ khi sử dụng levothyroxine :nhịp tim nhanh, tăng thân nhiệt, vã mồ hôi hoặc tiêu chảy… thì người bệnh nên đến tái khám bác sĩ sớm nhất có thể để được điều chỉnh liều thuốc.

Biện pháp phòng ngừa bệnh Suy giáp

Hiện nay, vẫn chưa có phương pháp nào giúp ngăn ngừa hoàn toàn bệnh suy giáp.

Tuy nhiên, người bệnh có thể giảm các triệu chứng khó chịu và ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm bằng việc áp dụng những biện pháp sau:

  • Thường xuyên thăm khám định kỳvới những đối tượng có nguy cơ cao.
  • Siêu âmthai thường xuyên để phát hiện sớm các bất thường bẩm sinh.
  • Thực hiệnxét nghiệm máu gót chân sau sinh cho trẻ để tầm soát bệnh suy giáp.
  • Bổ sung các thực phẩm giàu i-ốt như muối i-ốt, tảo biển, trứng, sữa, các loại hải sản… trong chế độ ăn hàng ngày.

Hy vọng bài viết trên đã giúp bạn có thêm những kiến thức bổ ích về nguyên nhân và cách điều trị bệnh suy giáp. Hãy chia sẻ thông tin này đến với tất cả bạn bè và người thân xung quanh bạn nhé!

Dược sĩ Nguyễn Thanh Loan tốt nghiệp Khoa Dược tại trường Cao đẳng y dược Pasteur. Hiện đang là quản lí nội dung tại Nhà thuốc Bạch Mai.

More Posts