Theo danh mục MIMS Vietnam cập nhật cho năm 2026, nhóm Thuốc ức chế thần kinh cơ (Neuromuscular Blockers) chủ yếu được sử dụng trong gây mê và hồi sức cấp cứu để làm giãn cơ vân, phục vụ phẫu thuật hoặc đặt nội khí quản.
Dưới đây là các phân nhóm chính:
1. Thuốc ức chế thần kinh cơ không khử cực (Non-depolarizing Blockers)
Đây là nhóm phổ biến nhất, hoạt động bằng cách cạnh tranh với Acetylcholine tại thụ thể nicotinic ở bản vận động cơ.
- Tác dụng ngắn: Mivacurium.
- Tác dụng trung bình: Rocuronium (thường dùng để khởi mê nhanh), Atracurium, Cisatracurium, Vecuronium.
- Tác dụng kéo dài: Pancuronium (hiện nay ít dùng hơn các loại trên).
2. Thuốc ức chế thần kinh cơ khử cực (Depolarizing Blockers)
Nhóm này gây ra sự khử cực kéo dài tại bản vận động, khiến cơ không thể đáp ứng với các kích thích tiếp theo.
- Hoạt chất tiêu biểu: Succinylcholine (Suxamethonium).
- Đặc điểm: Tác dụng cực nhanh và ngắn, thường dùng trong các trường hợp đặt nội khí quản khẩn cấp.
3. Thuốc hóa giải ức chế thần kinh cơ (Reversal Agents)
MIMS liệt kê các thuốc này để phục hồi khả năng vận động của cơ sau phẫu thuật:
- Nhóm kháng Cholinesterase: Neostigmine (thường phối hợp với Atropin để giảm tác dụng phụ hệ Muscarinic).
- Nhóm chọn lọc mới: Sugammadex (chuyên biệt để hóa giải Rocuronium và Vecuronium, giúp bệnh nhân hồi phục cơ nhanh chóng và an toàn hơn).
4. Độc tố Botulinum (Botulinum Toxins)
MIMS cũng xếp các loại độc tố này vào nhóm ức chế thần kinh cơ cục bộ:
- Hoạt chất: Botulinum Toxin Type A (ví dụ: Botox, Dysport).
- Chỉ định: Điều trị co thắt mi mắt, co cứng cơ sau đột quỵ, hoặc trong thẩm mỹ.
Lưu ý quan trọng từ MIMS (2026):
- Hỗ trợ hô hấp: Chỉ sử dụng thuốc này khi bệnh nhân đã được khởi mê và có đầy đủ phương tiện hỗ trợ hô hấp (máy thở), vì thuốc gây liệt cơ hô hấp.
- Theo dõi: Cần theo dõi độ giãn cơ (TOF – Train of Four) trong suốt quá trình phẫu thuật.
Bạn có thể tra cứu chi tiết biệt dược tại MIMS Vietnam – Neuromuscular Blockers.
