Theo danh mục MIMS Vietnam cập nhật cho năm 2026, nhóm “Các thuốc khác có tác dụng lên hệ hô hấp” (Other Systemic Drugs for Respiratory Diseases) bao gồm các hoạt chất có cơ chế đặc biệt, không thuộc các nhóm phổ biến như thuốc giãn phế quản, thuốc điều trị hen suyễn hay thuốc ho thông thường.
Dưới đây là các nhóm chính:
1. Thuốc ức chế Enzyme Phosphodiesterase-4 (PDE4 Inhibitors)
Nhóm này có tác dụng kháng viêm chuyên biệt cho đường hô hấp, giúp giảm các đợt cấp ở bệnh nhân mắc bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD) nặng.
- Hoạt chất tiêu biểu: Roflumilast (ví dụ: biệt dược Daxas).
2. Thuốc chống xơ phổi (Antifibrotic Agents)
Đây là các thuốc quan trọng dùng để điều trị xơ phổi vô căn (IPF) hoặc các bệnh phổi kẽ có xơ hóa tiến triển.
- Nintedanib: Một chất ức chế tyrosine kinase giúp làm chậm tốc độ suy giảm chức năng phổi.
- Pirfenidone: Giúp giảm sự sản sinh các yếu tố tăng trưởng gây xơ hóa mô phổi.
3. Chất diện hoạt phổi (Pulmonary Surfactants)
Nhóm này dùng chủ yếu trong nhi khoa để điều trị hội chứng suy hô hấp (RDS) ở trẻ sơ sinh non tháng.
- Hoạt chất tiêu biểu: Beractant (Survanta), Poractant alfa (Curosurf).
- Cơ chế: Giúp làm giảm sức căng bề mặt phế nang, ngăn ngừa xẹp phổi.
4. Thuốc điều trị tăng huyết áp động mạch phổi (PAH) – Đường hô hấp
Một số thuốc tác động lên hệ mạch máu phổi được MIMS xếp vào nhóm hô hấp khi dùng dạng hít hoặc có chỉ định chuyên biệt.
- Nhóm đối kháng thụ thể Endothelin: Bosentan, Ambrisentan.
- Nhóm ức chế PDE5: Sildenafil, Tadalafil (khi dùng chỉ định cho tăng áp phổi).
- Nhóm Prostanoids: Iloprost (dạng hít).
5. Thuốc điều trị xơ nang (Cystic Fibrosis)
Các thuốc mới giúp điều chỉnh chức năng của protein CFTR.
- Hoạt chất tiêu biểu: Ivacaftor, Lumacaftor.
6. Chất kích thích hô hấp (Respiratory Stimulants)
Dùng trong các trường hợp suy hô hấp cấp hoặc sau phẫu thuật.
- Hoạt chất tiêu biểu: Doxapram (kích thích các thụ thể ở xoang động mạch cảnh để tăng thông khí).
7. Các chất hỗ trợ khác
- Nitric Oxide (NO): Dùng dạng hít để điều trị suy hô hấp liên quan đến tăng áp phổi ở trẻ sơ sinh.
- Alpha-1 Antitrypsin: Dùng bổ sung cho bệnh nhân thiếu hụt men này gây khí phế thũng.
Bạn có thể tra cứu chi tiết liều dùng và các biệt dược mới nhất tại MIMS Vietnam – Respiratory System.