Trong hệ thống phân loại của MIMS vào năm 2026, nhóm Thuốc kháng viêm không steroid (Non-Steroidal Anti-Inflammatory Drugs – NSAIDs) được xếp vào mục thuốc tác động lên hệ cơ-xương-khớp, tương ứng với mã ATC M01A.
Đây là nhóm thuốc có tác dụng giảm đau, hạ sốt và kháng viêm bằng cách ức chế enzyme cyclooxygenase (COX), từ đó ngăn chặn sự tổng hợp prostaglandin – chất trung gian gây viêm.
1. Phân loại theo cơ chế tác động (Theo MIMS)
MIMS chia nhóm này dựa trên tính chọn lọc đối với các enzyme COX-1 và COX-2:
- NSAIDs không chọn lọc (Ức chế cả COX-1 và COX-2):
- Dẫn xuất Acid Acetic: Diclofenac (Voltaren), Indomethacin, Aceclofenac.
- Dẫn xuất Acid Propionic: Ibuprofen (Gofen), Naproxen, Ketoprofen.
- Nhóm Oxicams: Piroxicam, Tenoxicam.
- Dẫn xuất Acid Salicylic: Aspirin (liều cao dùng kháng viêm).
- NSAIDs chọn lọc ưu tiên trên COX-2:
- Meloxicam: (Biệt dược: Mobic) Ít tác dụng phụ trên dạ dày hơn nhóm không chọn lọc nhưng vẫn cần thận trọng.
- Etodolac.
- NSAIDs chọn lọc chuyên biệt trên COX-2 (Nhóm Coxibs):
- Celecoxib: (Biệt dược: Celebrex).
- Etoricoxib: (Biệt dược: Arcoxia).
- Đặc điểm: Nhóm này giảm thiểu tối đa nguy cơ loét dạ dày, nhưng MIMS cảnh báo cần thận trọng với bệnh nhân có tiền sử bệnh lý tim mạch (nguy cơ huyết khối).
2. Chỉ định phổ biến
- Viêm khớp dạng thấp, viêm cột sống dính khớp, thoái hóa khớp.
- Các tình trạng viêm đau cấp tính: Đau răng, đau sau phẫu thuật, đau bụng kinh.
- Gout cấp tính.
- Chấn thương phần mềm (bong gân, căng cơ).
3. Các dạng bào chế phổ biến năm 2026
MIMS liệt kê danh mục NSAIDs rất đa dạng để phù hợp với từng nhu cầu:
- Đường uống: Viên nén, viên nang, viên bao phim tan trong ruột (để bảo vệ dạ dày).
- Đường tiêm: Tiêm bắp hoặc truyền tĩnh mạch trong điều trị nội trú (Diclofenac, Parecoxib).
- Dạng dùng ngoài da: Gel, kem bôi, hoặc miếng dán giảm đau (ví dụ: Salonpas, Voltaren Emulgel).
4. Cảnh báo an toàn từ MIMS
- Hệ tiêu hóa: Nguy cơ gây loét, chảy máu hoặc thủng dạ dày-tá tràng. Thường được chỉ định kèm thuốc bảo vệ dạ dày (PPI như Omeprazole).
- Hệ thận: Có thể gây suy giảm chức năng thận, đặc biệt ở người già hoặc người mất nước.
- Hệ tim mạch: Các NSAIDs (ngoại trừ Aspirin) có thể làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ, đặc biệt khi dùng liều cao, kéo dài.
- Phụ nữ có thai: MIMS khuyến cáo không sử dụng NSAIDs trong 3 tháng cuối thai kỳ do nguy cơ gây đóng sớm ống động mạch của thai nhi.
Bạn có thể tra cứu chi tiết danh mục biệt dược và hướng dẫn kê đơn tại MIMS Vietnam.