Trong hệ thống danh mục MIMS Việt Nam (cập nhật mới nhất cho năm 2026), nhóm “Thuốc trị tiêu chảy” (Antidiarrheals) bao gồm các dược chất giúp giảm tần suất đi ngoài, cải thiện độ đặc của phân và bù đắp lượng dịch đã mất.
Dưới đây là các phân nhóm chi tiết theo danh mục MIMS 2026:
1. Thuốc bù nước và điện giải (Oral Rehydration)
Đây là ưu tiên hàng đầu trong mọi phác đồ điều trị tiêu chảy để tránh mất nước kịch phát.
- Hoạt chất: Oresol (ORS).
- Lưu ý 2026: Ưu tiên sử dụng Oresol nồng độ thẩm thấu thấp theo khuyến cáo của WHO để giảm nôn và giảm lượng phân bài tiết.
2. Thuốc làm giảm nhu động ruột (Antimotility Agents)
Tác động bằng cách làm chậm sự co bóp của ruột, giúp thức ăn di chuyển chậm hơn để cơ thể có thời gian hấp thu nước.
- Hoạt chất: Loperamide.
- Lưu ý: Chỉ dùng cho tiêu chảy cấp không có biến chứng. Không dùng khi nghi ngờ tiêu chảy do nhiễm khuẩn nặng (có sốt, phân ra máu) vì sẽ làm giữ độc tố lại trong ruột.
3. Thuốc kháng tiết ở ruột (Antisecretory Agents)
Ức chế enzyme enkephalinase để giảm sự tiết nước và điện giải vào lòng ruột mà không làm thay đổi thời gian vận chuyển ở ruột.
- Hoạt chất: Racecadotril (Ví dụ: Hidrasec).
- Ưu điểm: Phù hợp cho cả trẻ em và người lớn vì ít gây táo bón thứ phát sau điều trị.
4. Thuốc hấp phụ và bao phủ niêm mạc (Adsorbents & Protectives)
Gắn kết với độc tố, vi khuẩn và bảo vệ niêm mạc ruột.
- Hoạt chất: Dioctahedral smectite (Ví dụ: Smecta), Attapulgite.
5. Men vi sinh (Probiotics)
Bổ sung lợi khuẩn để lập lại cân bằng hệ vi sinh đường ruột bị rối loạn do nhiễm khuẩn hoặc dùng kháng sinh.
- Hoạt chất: Saccharomyces boulardii, Lactobacillus, Bacillus clausii.
- Ví dụ: Enterogermina, Bioflora.
6. Bổ sung Kẽm (Zinc Supplements)
MIMS 2026 ghi nhận Kẽm là một phần không thể thiếu trong điều trị tiêu chảy ở trẻ em để giảm thời gian bệnh và ngăn ngừa các đợt mới.
Lưu ý quan trọng (2026):
- Tiêu chảy nhiễm khuẩn: Nếu tiêu chảy do vi khuẩn (phân có nhầy máu), cần phối hợp với kháng sinh theo chỉ định của bác sĩ thay vì chỉ dùng thuốc cầm tiêu chảy đơn thuần.
- Trẻ em: Cần thận trọng đặc biệt khi dùng Loperamide (thường không dùng cho trẻ dưới 6 tuổi hoặc dưới 12 tuổi tùy biệt dược).
- Tra cứu: Bạn có thể xem chi tiết biệt dược tại mục “Hệ Tiêu Hóa” trên MIMS Việt Nam.