Trong hệ thống phân loại MIMS năm 2026, nhóm thuốc này nằm trong mục 2h thuộc danh mục Máu và hệ tạo máu (Blood & Hematopoietic System). Đây là nhóm thuốc tác động vào các giai đoạn khác nhau của quá trình đông cầm máu.
MIMS phân chia thành 3 nhóm chức năng chính như sau:
1. Thuốc chống kết tập tiểu cầu (Antiplatelets)
Ngăn chặn các tiểu cầu dính vào nhau để hình thành cục máu đông ban đầu, chủ yếu dùng trong hệ động mạch.
- Aspirin (liều thấp): Phổ biến nhất trong dự phòng nhồi máu cơ tim và đột quỵ.
- Nhóm ức chế P2Y12: Clopidogrel (Plavix), Ticagrelor (Brilinta), Prasugrel.
- Cilostazol: Vừa chống kết tập tiểu cầu vừa giãn mạch ngoại biên.
- Phối hợp sẵn: Aspirin + Clopidogrel thường được dùng trong liệu pháp kháng tiểu cầu kép (DAPT).
2. Thuốc kháng đông (Anticoagulants)
Tác động vào các yếu tố đông máu trong huyết tương để ngăn chặn sự hình thành lưới fibrin.
- Heparin và dẫn xuất:
- Heparin không phân đoạn (Tiêm tĩnh mạch).
- Heparin trọng lượng phân tử thấp (LMWH): Enoxaparin (Lovenox).
- Thuốc kháng Vitamin K (VKA): Warfarin, Acenocoumarol (Sintrom). Cần theo dõi chỉ số INR định kỳ.
- Thuốc kháng đông đường uống thế hệ mới (NOACs/DOACs): Không cần theo dõi INR thường quy.
- Ức chế yếu tố Xa: Rivaroxaban (Xarelto), Apixaban (Eliquis).
- Ức chế trực tiếp Thrombin (IIa): Dabigatran (Pradaxa).
3. Thuốc tiêu sợi huyết (Thrombolytics)
Đây là các thuốc “tan cục máu đông” cấp cứu, dùng để làm tan các cục máu đông đã hình thành gây tắc nghẽn hoàn toàn mạch máu.
- Hoạt chất: Alteplase (rt-PA), Tenecteplase, Streptokinase.
- Chỉ định: Dùng trong giai đoạn vàng của đột quỵ não cấp, nhồi máu cơ tim cấp hoặc thuyên tắc phổi nặng.
Lưu ý an toàn quan trọng cho năm 2026:
- Nguy cơ xuất huyết: Đây là tác dụng phụ nghiêm trọng nhất của cả 3 nhóm. Cần theo dõi các dấu hiệu như xuất huyết dưới da, chảy máu chân răng, đi ngoài phân đen hoặc đau đầu đột ngột.
- Tương tác: Rất nhiều loại thuốc và thực phẩm (đặc biệt là thực phẩm chức năng như dầu cá, tỏi, ginkgo) có thể làm tăng tác dụng chống đông.
- Phẫu thuật: Bệnh nhân đang dùng các thuốc này cần thông báo cho bác sĩ trước khi tiến hành bất kỳ thủ thuật nha khoa hoặc phẫu thuật nào để có kế hoạch ngưng thuốc an toàn.
Để tra cứu liều lượng và danh mục biệt dược cụ thể đang lưu hành tại Việt Nam, bạn có thể truy cập MIMS Vietnam.