Trong hệ thống phân loại của MIMS 2026, nhóm Androgen và các thuốc tổng hợp có liên quan (Androgens & Related Synthetic Drugs) nằm trong danh mục các thuốc thuộc Hệ Tiết niệu – Sinh dục & Hormon sinh dục (nhóm G03B).
Dưới đây là chi tiết về nhóm này:
1. Phân loại theo hoạt chất
Các thuốc này chủ yếu dựa trên hormone sinh dục nam (Testosterone) hoặc các dẫn xuất tổng hợp của nó:
- Testosterone và các Este: Đây là dạng phổ biến nhất, thường dùng qua đường tiêm bắp tác dụng kéo dài hoặc dạng gel bôi ngoài da.
- Hoạt chất: Testosterone undecanoate, Testosterone enanthate, Testosterone propionate.
- Androgen tổng hợp dùng đường uống: Các dẫn xuất đã được biến đổi cấu trúc để có thể hấp thu qua đường tiêu hóa.
- Hoạt chất: Mesterolone, Methyltestosterone (hiện ít dùng hơn do độc tính trên gan).
2. Chỉ định điều trị chính (Cập nhật 2026)
- Suy sinh dục nam (Hypogonadism): Liệu pháp thay thế hormone cho nam giới bị thiếu hụt testosterone bẩm sinh hoặc mắc phải (do tổn thương tinh hoàn, tuyến yên hoặc vùng dưới đồi).
- Dậy thì muộn ở nam giới: Kích thích phát triển các đặc tính sinh dục thứ phát.
- Mãn dục nam: Cải thiện các triệu chứng giảm ham muốn, mệt mỏi, giảm khối lượng cơ và mật độ xương do nồng độ testosterone thấp ở người cao tuổi.
- Một số chỉ định đặc biệt khác: Đôi khi được sử dụng trong điều trị một số loại ung thư vú ở phụ nữ sau mãn kinh hoặc điều trị thiếu máu do suy tủy (ít phổ biến hơn).
3. Các dạng bào chế phổ biến
MIMS 2026 ghi nhận sự đa dạng về dạng dùng để tăng tính tiện dụng:
- Dạng tiêm (Injection): Tác dụng kéo dài từ vài tuần đến vài tháng.
- Dạng bôi (Gel/Transdermal): Hấp thu qua da hàng ngày để duy trì nồng độ hormone ổn định.
- Dạng uống (Oral): Viên nén hoặc nang mềm.
4. Lưu ý và Chống chỉ định quan trọng
- Chống chỉ định tuyệt đối: Ung thư tuyến tiền liệt hoặc ung thư vú ở nam giới.
- Thận trọng: Người có bệnh tim mạch, gan, thận hoặc tình trạng ngưng thở khi ngủ.
- Tác dụng phụ: Có thể gây mụn trứng cá, rậm lông, giữ nước, thay đổi tâm trạng và ảnh hưởng đến chức năng gan (với dạng uống).
- Kiểm soát: Đây là nhóm thuốc cần kê đơn và theo dõi chặt chẽ chỉ số PSA (kháng nguyên đặc hiệu tuyến tiền liệt) và nồng độ hematocrit trong máu.
Bạn có thể tra cứu chi tiết biệt dược, liều dùng và hướng dẫn kê toa tại MIMS Vietnam.