Trong hệ thống phân loại của MIMS 2026, nhóm Corticosteroid dùng cho mắt (Ophthalmic Corticosteroids) được chia thành hai dạng chính: dạng đơn chất và dạng phối hợp với kháng sinh.
Dưới đây là chi tiết các nhóm theo danh mục MIMS:
1. Nhóm Corticosteroid đơn chất
Dùng để điều trị các tình trạng viêm không nhiễm trùng hoặc các phản ứng dị ứng nặng ở mắt.
- Các hoạt chất phổ biến:
- Dexamethasone: Hoạt chất mạnh và phổ biến nhất (biệt dược tiêu biểu: Maxidex).
- Fluorometholone: Thường được ưu tiên vì ít gây tăng nhãn áp hơn so với các steroid khác (biệt dược tiêu biểu: FML).
- Prednisolone: Có tác dụng chống viêm mạnh, thường dùng dưới dạng hỗn dịch nhỏ mắt.
- Loteprednol: Một loại “soft steroid” được thiết kế để giảm thiểu tác dụng phụ lên nhãn áp.
- Chỉ định: Viêm màng bồ đào, viêm kết mạc dị ứng nặng, viêm giác mạc không do virus, và chống viêm sau phẫu thuật mắt.
2. Nhóm Phối hợp Corticosteroid và Kháng sinh
Đây là nhóm được kê đơn rất rộng rãi để vừa chống viêm, vừa phòng ngừa hoặc điều trị nhiễm khuẩn kèm theo.
- Các dạng phối hợp điển hình:
- Dexamethasone + Tobramycin: Một trong những phối hợp phổ biến nhất (biệt dược tiêu biểu: Tobradex).
- Dexamethasone + Neomycin + Polymyxin B: (biệt dược tiêu biểu: Maxitrol).
- Dexamethasone + Levofloxacin / Ofloxacin: Phối hợp với kháng sinh nhóm Quinolone cho các nhiễm khuẩn nặng hơn.
- Chỉ định: Viêm mắt có nguy cơ nhiễm khuẩn, viêm bờ mi, hoặc dùng sau các thủ thuật can thiệp nhãn khoa.
3. Các lưu ý quan trọng từ MIMS 2026
Việc sử dụng Corticoid cho mắt được MIMS đưa ra các cảnh báo nghiêm ngặt do nguy cơ tác dụng phụ cao:
- Tăng nhãn áp (Glaucoma): Sử dụng kéo dài có thể làm tăng áp lực trong mắt, dẫn đến tổn thương thần kinh thị giác. Bệnh nhân cần được đo nhãn áp định kỳ nếu dùng trên 10 ngày.
- Đục thủy tinh thể: Gây ra tình trạng đục thủy tinh thể dưới bao sau nếu lạm dụng.
- Làm chậm lành vết thương: Steroid có thể làm chậm quá trình liền sẹo của giác mạc.
- Nguy cơ nhiễm trùng cơ hội: Làm nặng thêm tình trạng nhiễm nấm hoặc virus (đặc biệt là Herpes giác mạc). Tuyệt đối không dùng steroid nếu nghi ngờ loét giác mạc do nấm hoặc virus.
4. Hướng dẫn sử dụng
- Dạng hỗn dịch: Phải lắc kỹ chai thuốc trước khi nhỏ để hoạt chất phân tán đều.
- Thời gian dùng: Chỉ sử dụng theo đợt ngắn theo chỉ định của bác sĩ, không tự ý mua lại đơn thuốc cũ.
Bạn có thể tra cứu chi tiết danh mục thuốc và hướng dẫn kê toa tại MIMS Vietnam.