Trong hệ thống phân loại của MIMS 2026, nhóm Thuốc bôi trơn nhãn cầu (Ocular Lubricants), thường được gọi là Nước mắt nhân tạo, thuộc phân mục “Các thuốc nhãn khoa khác”.
Dưới đây là chi tiết về nhóm này theo danh mục MIMS:
1. Phân loại theo thành phần hoạt chất
Các thuốc này chứa các polymer có độ nhớt giúp giữ ẩm và phục hồi màng nước mắt:
- Natri Hyaluronate (Acid Hyaluronic): Là hoạt chất phổ biến nhất năm 2026 nhờ khả năng giữ nước ưu việt và hỗ trợ làm lành biểu mô giác mạc.
- Dẫn xuất Cellulose: Hypromellose (HPMC), Carboxymethylcellulose (CMC). Giúp tăng thời gian lưu trú của nước mắt trên bề mặt nhãn cầu.
- Polymer tổng hợp: Polyethylene glycol, Propylene glycol, Polyvinyl alcohol (PVA). Thường có trong các sản phẩm giúp giảm kích ứng nhanh.
- Carbomer: Thường ở dạng gel, có độ nhầy cao hơn, giúp giữ ẩm kéo dài.
2. Phân loại theo dạng bào chế và bảo quản
- Dạng đa liều (Multi-dose): Lọ thuốc có chứa chất bảo quản (như Benzalkonium chloride hoặc các thế hệ mới hơn như Polyquad).
- Dạng đơn liều (Unit-dose/Preservative-free): Các ống nhỏ dùng một lần, không chứa chất bảo quản. Đây là lựa chọn ưu tiên trong phác đồ 2026 cho người có mắt nhạy cảm hoặc cần nhỏ thuốc trên 4 lần/ngày.
- Dạng Gel hoặc Thuốc mỡ: Độ nhớt rất cao, thường dùng cho khô mắt nặng hoặc dùng trước khi đi ngủ vì có thể gây mờ mắt tạm thời.
3. Chỉ định chính
- Hội chứng khô mắt: Do lão hóa, thay đổi nội tiết hoặc bệnh lý tuyến lệ.
- Tác động môi trường: Mắt bị khô do sử dụng máy tính điện thoại kéo dài (hội chứng thị giác màn hình), ngồi máy lạnh, khói bụi.
- Hỗ trợ sau phẫu thuật: Dùng sau mổ LASIK, Phaco để ổn định bề mặt nhãn cầu.
- Kính áp tròng: Làm dịu mắt và cấp ẩm khi đeo kính áp tròng.
4. Lưu ý từ MIMS 2026
- Thứ tự sử dụng: Nếu bạn đang sử dụng nhiều loại thuốc nhỏ mắt (như kháng sinh hay thuốc trị Glaucoma), hãy nhỏ thuốc bôi trơn nhãn cầu cuối cùng, cách các thuốc khác ít nhất 5–10 phút.
- Thời hạn sử dụng: Đối với lọ đa liều, sau khi mở nắp thường chỉ nên dùng trong vòng 15-30 ngày (tùy loại chất bảo quản).
- Biệt dược phổ biến: Systane Ultra, Sanlein, Refresh Tears, Hyla-F, Vismed, Optive.
Bạn nên tra cứu chi tiết từng tên biệt dược tại MIMS Vietnam để biết chính xác nồng độ và hướng dẫn sử dụng cho năm 2026.