Trong hệ thống phân loại của MIMS 2026, nhóm “Các Beta-lactam khác” (Other Beta-lactams) bao gồm các kháng sinh có cấu trúc vòng beta-lactam nhưng không thuộc phân nhóm Penicillin hay Cephalosporin truyền thống.
Đây là những nhóm kháng sinh đặc trị, thường được dành cho các nhiễm khuẩn nặng hoặc đa kháng thuốc trong bệnh viện. Theo MIMS, nhóm này gồm 2 phân nhóm chính:
1. Nhóm Carbapenem
Đây là nhóm kháng sinh có phổ kháng khuẩn rộng nhất hiện nay, có khả năng kháng lại hầu hết các enzyme beta-lactamase (kể cả ESBL).
- Các hoạt chất phổ biến:
- Imipenem: Thường phối hợp với Cilastatin (để ngăn chặn sự phân hủy thuốc tại thận).
- Meropenem: Phổ rộng, ít gây tác dụng phụ trên thần kinh hơn Imipenem, rất phổ biến trong điều trị nhiễm khuẩn bệnh viện nặng.
- Ertapenem: Có ưu điểm là thời gian bán thải dài (dùng 1 lần/ngày), nhưng phổ trên Pseudomonas yếu hơn các loại trên.
- Doripenem: Hoạt tính mạnh trên trực khuẩn mủ xanh.
- Chỉ định: Nhiễm trùng huyết, viêm phổi bệnh viện, nhiễm trùng ổ bụng và vùng chậu phức tạp, nhiễm trùng chân ở bệnh nhân tiểu đường.
2. Nhóm Monobactam
Khác với các beta-lactam khác có vòng đôi, nhóm này chỉ có vòng đơn (mono).
- Hoạt chất điển hình: Aztreonam.
- Đặc điểm:
- Chỉ tác dụng trên vi khuẩn Gram âm hiếu khí.
- Không có tác dụng trên vi khuẩn Gram dương và vi khuẩn kỵ khí.
- Ưu điểm quan trọng: Đây là lựa chọn thay thế an toàn cho bệnh nhân dị ứng với Penicillin hoặc Cephalosporin (ít có phản ứng chéo).
3. Các chất ức chế Beta-lactamase (Dạng phối hợp mới)
Trong danh mục cập nhật 2026, MIMS cũng xếp các loại thuốc phối hợp mới giữa một kháng sinh cũ và một chất ức chế men mới vào nhóm các thuốc kháng khuẩn đặc biệt:
- Ceftazidime/Avibactam: Đặc trị vi khuẩn Gram âm kháng thuốc cực mạnh (CRE).
- Imipenem/Cilastatin/Relebactam.
Cảnh báo từ MIMS khi sử dụng:
- Sử dụng hạn chế: Đây là nhóm kháng sinh “dự trữ”. Chỉ nên sử dụng khi các kháng sinh thông thường đã bị kháng để tránh gia tăng tình trạng vi khuẩn kháng Carbapenem.
- Tác dụng phụ: Cần thận trọng với nguy cơ gây co giật (đặc biệt là Imipenem ở bệnh nhân suy thận hoặc có tổn thương thần kinh trung ương).
- Chỉnh liều: Bắt buộc phải chỉnh liều dựa trên chức năng thận của bệnh nhân.
Thông tin này được tổng hợp theo danh mục dược lý MIMS 2026. Việc sử dụng các kháng sinh này phải tuân thủ nghiêm ngặt phác đồ điều trị tại bệnh viện.
Hộp 2 vỉ x 10 viên
Hộp 1 lọ bột pha tiêm 15ml
Hộp 10 lọ bột pha tiêm
Hộp 10 lọ x 20ml
