Trong hệ thống phân loại của MIMS vào năm 2026, nhóm Thuốc giảm đau (không có chất gây nghiện) & hạ sốt (Non-Opioid Analgesics & Antipyretics) được xếp vào phân mục thuốc tác động lên hệ thần kinh trung ương, tương ứng với mã ATC N02B.
Đây là nhóm thuốc phổ biến nhất trong tủ thuốc gia đình và kê đơn lâm sàng để điều trị các cơn đau nhẹ đến trung bình và hạ thân nhiệt.
1. Paracetamol (Acetaminophen) – Mã ATC N02BE01
Đây là hoạt chất quan trọng và phổ biến nhất trong nhóm này theo danh mục MIMS.
- Đặc điểm: Có tác dụng hạ sốt và giảm đau hiệu quả, nhưng không có đặc tính kháng viêm.
- Biệt dược phổ biến: Efferalgan, Panadol, Hapacol, Tylenol.
- Dạng bào chế: Viên nén, viên sủi, thuốc bột pha hỗn dịch, viên đặt hậu môn và dạng tiêm truyền tĩnh mạch (Perfalgan).
2. Nhóm Acid Salicylic và dẫn xuất (Mã ATC N02BA)
- Aspirin (Acetylsalicylic acid): Ngoài tác dụng giảm đau, hạ sốt, kháng viêm, Aspirin liều thấp còn được dùng để dự phòng huyết khối (chống kết tập tiểu cầu).
- Lưu ý: MIMS khuyến cáo không dùng Aspirin cho trẻ em dưới 16 tuổi mắc các triệu chứng cúm hoặc thủy đậu vì nguy cơ gây hội chứng Reye nguy hiểm.
3. Nhóm các Pyrazolone (Mã ATC N02BB)
- Metamizole (Dipyrone): Có tác dụng giảm đau và hạ sốt mạnh. Tuy nhiên, hoạt chất này hiện bị hạn chế ở một số quốc gia do nguy cơ gây mất bạch cầu hạt.
- Propyphenazone: Thường thấy trong các công thức phối hợp giảm đau.
4. Thuốc phối hợp (Combination Analgesics)
MIMS liệt kê nhiều dạng phối hợp để tăng cường hiệu quả điều trị:
- Paracetamol + Caffeine: (Ví dụ: Panadol Extra) Caffeine giúp tăng cường hiệu quả giảm đau và giảm buồn ngủ.
- Paracetamol + Ibuprofen: (Ví dụ: Alaxan) Phối hợp để tăng khả năng kháng viêm và giảm đau mạnh hơn.
- Paracetamol + Thuốc chống co thắt: Dùng cho đau bụng kinh hoặc đau quặn thận/mật.
5. Lưu ý quan trọng khi sử dụng (Cập nhật 2026)
- Độc tính trên gan: Paracetamol là nguyên nhân hàng đầu gây suy gan cấp nếu dùng quá liều (quá 4g/ngày đối với người lớn). MIMS khuyến cáo kiểm tra kỹ thành phần các thuốc cảm cúm uống kèm để tránh trùng lặp hoạt chất.
- Tác dụng phụ dạ dày: Các dẫn xuất salicylat như Aspirin có thể gây kích ứng hoặc loét dạ dày-tá tràng.
- Chống chỉ định: Cần thận trọng khi dùng nhóm này cho bệnh nhân có tiền sử sốt xuất huyết (đặc biệt là Aspirin và các thuốc kháng viêm) do nguy cơ làm trầm trọng thêm tình trạng xuất huyết.
Bạn có thể tra cứu chi tiết danh mục biệt dược, giá cả và hướng dẫn sử dụng tại MIMS Vietnam.