Trong hệ thống phân loại của MIMS Việt Nam (cập nhật năm 2026), nhóm “Thuốc trị bệnh Parkinson” (Antiparkinsonian Drugs) bao gồm các dược chất giúp bổ sung hoặc tăng cường hoạt động của Dopamine trong não nhằm kiểm soát các triệu chứng vận động.
Dưới đây là các phân nhóm chính theo danh mục MIMS và mã ATC:
1. Tiền chất Dopamine (Dopa and Dopa derivatives)
Đây là nhóm thuốc hiệu quả nhất, thường là lựa chọn ưu tiên trong phác đồ điều trị.
- Hoạt chất: Levodopa.
- Dạng phối hợp: Thường kết hợp với chất ức chế enzyme decarboxylase ngoại vi để giảm tác dụng phụ và tăng hiệu quả tại não.
- Ví dụ: Levodopa + Carbidopa hoặc Levodopa + Benserazide (biệt dược Leparson).
2. Thuốc chủ vận Dopamine (Dopamine Agonists)
Nhóm này kích thích trực tiếp các thụ thể Dopamine trong não, thường dùng đơn trị liệu ở giai đoạn sớm hoặc phối hợp với Levodopa.
- Hoạt chất: Piribedil, Pramipexole, Ropinirole, Apomorphine.
3. Thuốc ức chế enzyme phân hủy Dopamine
Giúp kéo dài thời gian hoạt động của Dopamine trong khe synap thần kinh.
- Ức chế MAO-B (Monoamine Oxidase-B Inhibitors): Selegiline, Rasagiline.
- Ức chế COMT (Catechol-O-Methyltransferase Inhibitors): Entacapone, Tolcapone (thường dùng để giảm hiện tượng “hao mòn” liều thuốc của Levodopa).
4. Thuốc kháng Cholinergic (Anticholinergics)
Tác động lên hệ cholinergic để giảm các triệu chứng run và cứng đờ, thường dùng cho bệnh nhân trẻ tuổi.
- Hoạt chất: Trihexyphenidyl, Benztropine.
5. Các thuốc khác
- Amantadine: Một loại thuốc kháng virus nhưng có tác dụng hỗ trợ trong điều trị Parkinson, đặc biệt là giảm tình trạng loạn động.
Lưu ý quan trọng (2026)
- Điều chỉnh liều: Việc điều trị thường bắt đầu với liều thấp nhất có hiệu quả và tăng dần để tránh tác dụng phụ như buồn nôn, hạ huyết áp tư thế hoặc ảo giác.
- Hội chứng “Bật-Tắt” (On-Off): Bệnh nhân dùng thuốc lâu năm có thể gặp tình trạng dao động vận động, cần được bác sĩ chuyên khoa thần kinh điều chỉnh phác đồ hoặc chuyển sang các dạng bào chế giải phóng kéo dài.
- Tra cứu: Bạn có thể xem lưu đồ điều trị mới nhất tại mục “Parkinson’s Disease Algorithm” trên MIMS Việt Nam để biết cách phối hợp thuốc theo từng giai đoạn bệnh.