Trong hệ thống phân loại của MIMS năm 2026, nhóm Thuốc lợi tiểu (Diuretics) thường nằm ở danh mục 2b trong phần Cardiovascular & Hematopoietic System.
Các thuốc này hoạt động bằng cách tăng đào thải muối và nước qua thận, giúp giảm thể tích tuần hoàn và giảm phù. Theo MIMS, nhóm này được chia thành các phân nhóm chính sau:
1. Nhóm Thiazide và các thuốc tương tự Thiazide
Đây là lựa chọn đầu tay trong điều trị tăng huyết áp vô căn.
- Hoạt chất: Hydrochlorothiazide, Indapamide, Chlorthalidone.
- Đặc điểm: Tác dụng trung bình, thường được phối hợp sẵn trong các viên thuốc hạ huyết áp (như phối hợp với ACEI hoặc ARB).
- Biệt dược tiêu biểu: Natrilix SR.
2. Nhóm Lợi tiểu quai (Loop Diuretics)
Đây là nhóm có tác dụng lợi tiểu mạnh nhất, hiệu quả ngay cả khi chức năng thận suy giảm.
- Hoạt chất: Furosemide, Bumetanide, Torsemide.
- Chỉ định: Điều trị phù do suy tim, xơ gan, bệnh thận hoặc cấp cứu phù phổi cấp.
- Biệt dược tiêu biểu: Lasix.
3. Nhóm Lợi tiểu tiết kiệm Kali (Potassium-Sparing Diuretics)
Nhóm này có tác dụng lợi tiểu yếu nhưng giúp giữ lại Kali trong máu, thường dùng phối hợp với Thiazide hoặc lợi tiểu quai để tránh hạ Kali máu.
- Thuốc kháng Aldosterone: Spironolactone, Eplerenone. (Rất quan trọng trong điều trị suy tim).
- Thuốc chẹn kênh Natri biểu mô: Amiloride, Triamterene.
4. Thuốc lợi tiểu thẩm thấu
- Hoạt chất: Mannitol.
- Chỉ định: Chủ yếu dùng dạng tiêm truyền trong bệnh viện để giảm áp lực nội sọ hoặc áp lực nhãn cầu (tăng nhãn áp).
5. Thuốc phối hợp (Diuretic Combinations)
MIMS liệt kê nhiều dạng phối hợp để tăng hiệu quả và giảm tác dụng phụ:
- Lợi tiểu quai + Tiết kiệm Kali: Furosemide + Spironolactone.
- Thiazide + Tiết kiệm Kali: Hydrochlorothiazide + Amiloride.
Lưu ý an toàn (Cập nhật 2026):
- Rối loạn điện giải: Là tác dụng phụ phổ biến nhất (hạ Kali, hạ Natri, hoặc tăng Kali máu tùy nhóm).
- Thời điểm dùng: Nên uống vào buổi sáng để tránh tình trạng đi tiểu đêm gây mất ngủ.
- Theo dõi: Cần kiểm tra định kỳ chức năng thận (Creatinine) và điện giải đồ, đặc biệt ở người cao tuổi.
Bạn có thể tra cứu chi tiết về liều dùng và các biệt dược mới nhất đang lưu hành tại Việt Nam trên MIMS Vietnam.