Trong hệ thống phân loại của MIMS 2026, nhóm Cephalosporin (thuộc nhóm lớn Beta-lactam) được chia thành các thế hệ dựa trên phổ kháng khuẩn và trình tự ra đời. Đây là một trong những nhóm kháng sinh được sử dụng rộng rãi nhất trong lâm sàng.
Dưới đây là phân loại chi tiết các thế hệ Cephalosporin theo danh mục MIMS:
1. Cephalosporin Thế hệ 1
Tác dụng mạnh trên vi khuẩn Gram dương (như Tụ cầu, Liên cầu), tác dụng trên Gram âm yếu.
- Đường uống: Cephalexin, Cefadroxil.
- Đường tiêm: Cefazolin (thường dùng dự phòng nhiễm trùng phẫu thuật).
2. Cephalosporin Thế hệ 2
Mở rộng phổ tác dụng trên vi khuẩn Gram âm nhiều hơn thế hệ 1, nhưng vẫn giữ được hoạt tính trên Gram dương.
- Đường uống: Cefuroxime axetil (Zinnat), Cefaclor.
- Đường tiêm: Cefuroxime natri, Cefoxitin (có tác dụng trên cả vi khuẩn kỵ khí).
3. Cephalosporin Thế hệ 3
Tác dụng rất mạnh trên vi khuẩn Gram âm, bền vững hơn với các enzyme beta-lactamase của vi khuẩn. Đây là nhóm chủ lực trong điều trị nhiễm khuẩn nặng.
- Đường uống: Cefixime, Cefpodoxime, Ceftibuten.
- Đường tiêm:
- Ceftriaxone, Cefotaxime: Phổ biến trong điều trị viêm màng não, nhiễm trùng huyết.
- Ceftazidime: Đặc trị trực khuẩn mủ xanh (Pseudomonas aeruginosa).
4. Cephalosporin Thế hệ 4
Phổ kháng khuẩn rất rộng, tác dụng tốt trên cả Gram dương và Gram âm (bao gồm cả Pseudomonas). Thường dành cho nhiễm khuẩn bệnh viện nặng.
- Hoạt chất: Cefepime (chỉ dùng đường tiêm).
5. Cephalosporin Thế hệ 5 (Mới nhất)
Đây là các kháng sinh đặc biệt, có khả năng tiêu diệt được tụ cầu vàng kháng methicillin (MRSA) – điều mà các thế hệ trước không làm được.
- Hoạt chất: Ceftaroline, Ceftobiprole (dùng đường tiêm).
6. Cephalosporin phối hợp (Chống đa kháng thuốc)
Trong danh mục 2026, MIMS nhấn mạnh các dạng phối hợp mới để đối phó với vi khuẩn siêu kháng thuốc:
- Ceftazidime + Avibactam: Điều trị nhiễm khuẩn Gram âm phức tạp, vi khuẩn sinh men kháng thuốc (CRE).
- Ceftolozane + Tazobactam: Đặc trị nhiễm trùng đường tiết niệu và ổ bụng nặng.
Các lưu ý quan trọng từ MIMS 2026:
- Dị ứng chéo: Khoảng 5-10% bệnh nhân dị ứng với Penicillin có khả năng dị ứng chéo với Cephalosporin. Cần thận trọng khi khai thác tiền sử dị ứng.
- Tác dụng phụ: Thường gặp là rối loạn tiêu hóa (tiêu chảy), phản ứng dị ứng da. Một số loại dùng đường tiêm kéo dài có thể gây bùn túi mật (Ceftriaxone).
- Kháng thuốc: Việc lạm dụng Cephalosporin thế hệ 3 đang dẫn đến tình trạng gia tăng vi khuẩn sinh men ESBL (men kháng kháng sinh phổ rộng).
Thông tin này được cung cấp để tham khảo chuyên môn y khoa. Việc sử dụng kháng sinh phải tuyệt đối tuân theo đơn thuốc của bác sĩ.
Hộp 6 vỉ x 10 viên
Hộp 1 vỉ x 10 viên
Hộp 1 vỉ x 10 viên
Hộp 3 vỉ x 10 viên
Hộp 3 vỉ x 4 viên
Hộp 1 lọ + 1 ống nước cất pha tiêm
Hộp 1 vỉ x 10 viên nén bao phim
Hộp 3 vỉ x 10 viên
Hộp 1 vỉ x 10 viên nén bao phim
Hộp 10 lọ x 1g
Hộp 2 vỉ x 10 viên
Hộp 1 lọ x 1g
Hộp 25 lọ x 17ml
Hộp 1 vỉ x 10 viên
Hộp 2 vỉ x 4 viên
