Trong hệ thống phân loại của MIMS 2026, nhóm “Thuốc kháng virus” (Antivirals – mã ATC: J05) được chia thành nhiều phân nhóm chuyên biệt dựa trên loại virus mà chúng tác động. Khác với kháng sinh tiêu diệt vi khuẩn, thuốc kháng virus hoạt động bằng cách ức chế các giai đoạn trong chu kỳ nhân bản của virus.
Dưới đây là các phân nhóm chính theo danh mục MIMS:
1. Thuốc kháng virus Herpes (Antiherpetics)
Dùng để điều trị các bệnh do virus Herpes simplex (HSV), Varicella-zoster (VZV – gây thủy đậu, zona) và Cytomegalovirus (CMV).
- Hoạt chất phổ biến: Acyclovir (Zovirax), Valacyclovir, Famciclovir.
- Chỉ định: Zona thần kinh, thủy đậu, herpes sinh dục, viêm kết mạc do virus.
- Trị CMV: Ganciclovir, Foscarnet (thường dùng cho bệnh nhân suy giảm miễn dịch).
2. Thuốc kháng virus cúm (Antinfluenza Drugs)
Tác động vào các chủng virus cúm A và B.
- Nhóm ức chế Neuraminidase: Oseltamivir (Tamiflu), Zanamivir. Hiệu quả nhất khi dùng trong vòng 48 giờ đầu sau khi khởi phát triệu chứng.
- Hoạt chất mới: Baloxavir marboxil (Xofluza) – chỉ cần dùng một liều duy nhất.
3. Thuốc điều trị Viêm gan B và C (Anti-hepatitis Drugs)
Đây là nhóm có nhiều tiến bộ vượt bậc trong những năm gần đây.
- Viêm gan B (HBV): Các thuốc ức chế enzyme sao chép ngược Nucleoside/Nucleotide.
- Tenofovir (TDF hoặc TAF), Entecavir, Lamivudine. Giúp kiểm soát nồng độ virus và ngăn ngừa xơ gan, ung thư gan.
- Viêm gan C (HCV): Các thuốc kháng virus tác động trực tiếp (DAAs) giúp điều trị khỏi hoàn toàn bệnh trong thời gian ngắn (8-12 tuần).
- Sofosbuvir, Daclatasvir, Ledipasvir. Thường dùng dạng phối hợp (ví dụ: Sofosbuvir/Velpatasvir).
4. Thuốc kháng Retrovirus (Điều trị HIV/AIDS)
MIMS liệt kê nhóm này với rất nhiều phân nhóm dựa trên cơ chế tác động (thường được gọi là liệu pháp ARV):
- NRTI (Ức chế ngược nucleoside): Zidovudine (AZT), Lamivudine (3TC), Abacavir.
- NNRTI (Ức chế ngược không nucleoside): Efavirenz, Nevirapine.
- PI (Ức chế Protease): Ritonavir, Lopinavir.
- INSTI (Ức chế Integrase): Dolutegravir (đang là lựa chọn ưu tiên trong phác đồ hiện nay).
- Dạng phối hợp liều cố định: Ví dụ TLD (Tenofovir + Lamivudine + Dolutegravir).
5. Thuốc kháng virus phổ rộng và COVID-19
Năm 2026, danh mục MIMS cập nhật các thuốc đã được phê duyệt trong điều trị SARS-CoV-2 và các virus hô hấp khác:
- Molnupiravir: Thuốc kháng virus đường uống.
- Nirmatrelvir + Ritonavir (Paxlovid): Phối hợp ức chế protease.
- Remdesivir: Dạng tiêm truyền cho bệnh nhân nặng.
6. Cảnh báo và Lưu ý quan trọng từ MIMS 2026
- Tính kháng thuốc: Virus có khả năng đột biến rất nhanh, do đó việc dùng thuốc không đủ liều hoặc tự ý ngưng thuốc (đặc biệt là thuốc trị viêm gan B và HIV) sẽ dẫn đến kháng thuốc vĩnh viễn.
- Độc tính trên thận: Nhiều thuốc kháng virus (như Tenofovir TDF, Acyclovir tiêm) có thể gây suy thận cấp. Cần uống nhiều nước và theo dõi chức năng thận.
- Tương tác thuốc: Nhóm thuốc kháng HIV và viêm gan C có tương tác cực kỳ phức tạp với các thuốc khác (như thuốc hạ mỡ máu, thuốc an thần). Cần tham vấn bác sĩ trước khi dùng thêm bất kỳ thuốc nào khác.
- Phụ nữ có thai: Một số thuốc kháng virus có nguy cơ gây dị tật thai nhi, cần có chỉ định đặc biệt từ chuyên gia.
Khuyến cáo: Thuốc kháng virus chỉ có hiệu quả khi được sử dụng đúng thời điểm và đúng chủng virus. Việc tự ý mua thuốc kháng virus để điều trị các triệu chứng cảm cúm thông thường là không cần thiết và có hại.
Hộp 3 vỉ x 10 viên
Hộp 1 tuýp x 3.5g
Hộp 1 vỉ x 10 viên
Hộp 5 vỉ x 10 viên
Hộp 3 vỉ x 10 viên nén
Hộp 1 vỉ x 10 viên
Hộp 3 vỉ x 10 viên
Hộp 1 vỉ x 10 viên
Hộp 3 vỉ x 10 viên
Hộp 2 vỉ x 6 viên
Hộp 1 lọ x 30 viên
