Trong hệ thống phân loại của MIMS 2026, nhóm “Vitamin & Khoáng chất trong lão khoa” (Geriatric Formulations / Vitamins & Minerals for Elderly) được thiết kế đặc biệt để đáp ứng những biến đổi sinh lý ở người cao tuổi như sự kém hấp thu tại đường tiêu hóa, suy giảm mật độ xương và nhu cầu bảo vệ hệ thần kinh, tim mạch.
Dưới đây là các thành phần và phân nhóm chi tiết theo danh mục MIMS dành cho người cao tuổi:
1. Nhóm hỗ trợ Xương khớp và Cơ bắp
Ở người cao tuổi, quá trình hủy xương diễn ra nhanh hơn tạo xương, đồng thời khả năng tổng hợp Vitamin D qua da giảm mạnh.
- Calci & Vitamin D3: Hàm lượng thường cao hơn so với người trẻ (thường là 600mg-1000mg Calci phối hợp với 800-1000 IU Vitamin D3).
- Vitamin K2 (MK7): Thành phần quan trọng giúp định hướng Calci vào xương, tránh đóng cặn tại mạch máu (giảm nguy cơ xơ vữa động mạch ở người già).
- Magie: Giúp giảm tình trạng chuột rút, đau cơ và hỗ trợ giấc ngủ.
2. Nhóm hỗ trợ Thần kinh và Trí não
Mục tiêu là làm chậm quá trình lão hóa tế bào não và cải thiện trí nhớ.
- Vitamin nhóm B (B1, B6, B12): Liều cao hỗ trợ điều trị đau dây thần kinh, tê bì tay chân (biệt dược điển hình: Neurobion, Terneurin).
- Acid Folic (B9): Giúp giảm nồng độ Homocysteine trong máu – một yếu tố nguy cơ gây đột quỵ và sa sút trí tuệ (Alzheimer).
- Ginkgo Biloba phối hợp Vitamin: Thường có trong các dòng thực phẩm chức năng lão khoa để tăng cường tuần hoàn não.
3. Nhóm Chống oxy hóa và Tăng cường Năng lượng
Giúp bảo vệ tế bào khỏi sự tấn công của gốc tự do và cải thiện tình trạng mệt mỏi mạn tính.
- Vitamin A, C, E và Selen: Bộ tứ chống oxy hóa mạnh giúp bảo vệ thị lực (ngừa đục thủy tinh thể), tăng cường miễn dịch và bảo vệ tim mạch.
- Coenzyme Q10 (CoQ10): Hỗ trợ sức khỏe cơ tim và tăng năng lượng tế bào, đặc biệt quan trọng cho người già đang dùng thuốc hạ mỡ máu (Statin).
- Nhân sâm (Ginseng): Thường được phối hợp trong các viên đa vitamin giúp tăng cường thể trạng cho người mới ốm dậy (Biệt dược: Pharmaton, Homtamin).
4. Nhóm hỗ trợ Thị lực
Người cao tuổi thường gặp các bệnh lý về thoái hóa điểm vàng và đục thủy tinh thể.
- Lutein & Zeaxanthin: Các sắc tố bảo vệ võng mạc khỏi tác hại của ánh sáng xanh và lão hóa.
- Dầu cá (Omega-3 – EPA/DHA): Hỗ trợ giữ ẩm cho mắt và tốt cho sức khỏe tim mạch, khớp.
5. Đặc điểm dạng bào chế cho người cao tuổi
MIMS 2026 ghi nhận sự đa dạng về dạng dùng để phù hợp với người già khó nuốt hoặc giảm vị giác:
- Viên sủi: Hấp thu nhanh, dễ uống (ví dụ: Berocca, Calcium Corbiere).
- Dạng dung dịch/Siro: Dành cho người suy nhược nặng hoặc khó nhai nuốt.
- Viên nén bao phim: Giúp thuốc không tan ở dạ dày, tránh kích ứng dạ dày vốn đã nhạy cảm của người già.
6. Cảnh báo và Lưu ý quan trọng từ MIMS 2026
- Tương tác thuốc: Người cao tuổi thường dùng nhiều loại thuốc (tăng huyết áp, tiểu đường, chống đông). Vitamin K có thể làm giảm tác dụng của thuốc chống đông Warfarin; Canxi làm giảm hấp thu thuốc trị loãng xương (Bisphosphonates) nếu uống cùng lúc.
- Tích lũy độc tính: Tuyệt đối không tự ý dùng liều cao Vitamin A và D kéo dài vì chúng tích lũy trong mô mỡ, dễ gây ngộ độc cho gan và thận vốn đã suy yếu theo tuổi tác.
- Táo bón: Việc bổ sung Canxi và Sắt liều cao dễ gây táo bón cho người già. Cần uống nhiều nước và chọn dạng muối dễ hấp thu (như Calci Citrate).
Khuyến cáo: Người cao tuổi nên thực hiện xét nghiệm vi chất định kỳ để bổ sung đúng những thành phần cơ thể thiếu hụt, tránh việc lạm dụng quá nhiều loại vitamin tổng hợp gây gánh nặng cho gan và thận.
