Trong hệ thống danh mục MIMS Việt Nam (cập nhật mới nhất năm 2026), nhóm “Thuốc tác động lên tử cung” (Drugs Acting on the Uterus) bao gồm các dược chất có khả năng kích thích hoặc ức chế sự co bóp cơ trơn tử cung, phục vụ các mục đích sản khoa và phụ khoa khác nhau.
Dưới đây là các phân nhóm chi tiết theo danh mục MIMS 2026:
1. Thuốc gây co hồi tử cung (Oxytocics)
Nhóm này được sử dụng để khởi phát chuyển dạ, thúc đẻ hoặc kiểm soát chảy máu sau sinh (đờ tử cung).
- Oxytocin: Là hormon tổng hợp tương tự nội sinh, dùng để gây chuyển dạ hoặc cầm máu sau sổ nhau. Tra cứu Oxytocin trên MIMS.
- Dẫn xuất Ergot (Ergometrine/Methylergometrine): Tác dụng co cơ tử cung mạnh và kéo dài, chủ yếu dùng để phòng và điều trị băng huyết sau sinh.
- Prostaglandins:
- Misoprostol: Dùng để làm mềm cổ tử cung, gây chuyển dạ hoặc trong các quy trình đình chỉ thai nghén.
- Dinoprostone: Thường dùng ở dạng gel đặt âm đạo để khởi phát chuyển dạ.
2. Thuốc giãn tử cung (Tocolytics)
Nhóm này có tác dụng làm giảm hoặc làm ngừng các cơn co tử cung, thường được dùng để trì hoãn chuyển dạ sớm (dọa sinh non).
- Chất đối kháng thụ thể Oxytocin: Atosiban – đây là lựa chọn ưu tiên để trì hoãn sinh non vì tính chọn lọc cao và ít tác dụng phụ lên tim mạch mẹ.
- Thuốc kích thích thụ thể Beta-2 (Beta-agonists): Ví dụ như Salbutamol (dạng truyền) hoặc Terbutaline. Tuy nhiên, nhóm này hiện ít được dùng hơn do tác dụng phụ gây nhịp tim nhanh cho mẹ.
- Thuốc chẹn kênh Canxi: Nifedipine cũng thường được sử dụng ngoài chỉ định chính (off-label) để làm giãn cơ tử cung trong dọa sinh non.
3. Thuốc điều trị nội tiết tố tử cung
Dùng để điều trị các bệnh lý liên quan đến niêm mạc tử cung như lạc nội mạc tử cung hoặc rong kinh.
- Progestogen: Ví dụ Dienogest giúp làm teo các ổ lạc nội mạc tử cung.
- Dụng cụ tử cung chứa nội tiết (IUS): Ví dụ vòng Mirena giải phóng Levonorgestrel tại chỗ để điều trị kinh nguyệt nhiều.
4. Lưu ý quan trọng (Cập nhật 2026)
- Giám sát y tế: Hầu hết các thuốc nhóm co hồi tử cung và giãn tử cung dạng tiêm truyền bắt buộc phải sử dụng tại bệnh viện dưới sự giám sát chặt chẽ của bác sĩ sản khoa để theo dõi nhịp tim thai và cơn co tử cung.
- Chống chỉ định: Thuốc co hồi tử cung dẫn xuất Ergot chống chỉ định cho phụ nữ bị cao huyết áp thai kỳ hoặc tiền sản giật.
- Sử dụng tại nhà: Các thuốc như Misoprostol cần được dùng theo đúng phác đồ quy định của Bộ Y tế để tránh biến chứng vỡ tử cung.
Bạn có thể tra cứu chi tiết biệt dược, liều lượng và các cảnh báo an toàn tại mục “Sản khoa & Phụ khoa” trên MIMS Việt Nam.