Xem thêm
Insulin là hormone chính điều hòa chuyển hóa glucose trong cơ thể. Humulin 70/30 phát huy tác dụng thông qua việc gắn kết với các thụ thể insulin trên bề mặt tế bào ở mô mỡ và cơ xương, từ đó kích thích quá trình vận chuyển glucose từ máu vào bên trong tế bào để sử dụng cho năng lượng hoặc dự trữ. Đồng thời, insulin ức chế sản xuất glucose tại gan, giảm phân giải glycogen và giảm tạo glucose mới từ các tiền chất không phải carbohydrate (gluconeogenesis).
Ngoài tác dụng trên chuyển hóa carbohydrate, insulin còn có các tác dụng đồng hóa và chống dị hóa trên nhiều mô khác nhau: tăng tổng hợp glycogen, acid béo, glycerol và protein trong mô cơ; tăng hấp thu acid amin; đồng thời giảm phân giải mỡ (lipolysis), giảm phân giải protein và giảm sản xuất thể ceton.
Điểm đặc biệt của Humulin 70/30 nằm ở cấu trúc hỗn hợp kép: thành phần insulin isophane (70%) được hấp thu chậm, tạo tác dụng kéo dài; trong khi thành phần insulin hòa tan (30%) được hấp thu nhanh, giúp kiểm soát đường huyết sau ăn. Sự kết hợp này mang lại hiệu quả kiểm soát đường huyết trong khoảng thời gian dài, thường kéo dài đến 24 giờ sau khi tiêm, tùy thuộc vào liều dùng và đáp ứng của từng cá nhân.
CHỈ ĐỊNH SỬ DỤNG HUMULIN 70/30 10ML
Humulin 70/30 được chỉ định để cải thiện kiểm soát đường huyết ở người trưởng thành mắc bệnh đái tháo đường. Cụ thể, thuốc được sử dụng cho:
-
Bệnh nhân đái tháo đường type 1 cần insulin nền và insulin bolus để duy trì kiểm soát đường huyết.
-
Bệnh nhân đái tháo đường type 2 không đáp ứng đủ với thuốc uống hoặc cần insulin để đạt mục tiêu điều trị.
-
Bệnh nhân đái tháo đường cần insulin để duy trì ổn định nội môi glucose.
Humulin 70/30 đặc biệt phù hợp với những bệnh nhân cần một phác đồ đơn giản với ít lần tiêm mỗi ngày, thường là hai lần tiêm (trước bữa sáng và trước bữa tối), thay vì phải phối hợp nhiều loại insulin riêng lẻ.
LIỀU DÙNG VÀ CÁCH DÙNG HUMULIN 70/30 10ML
Nguyên tắc chung về liều dùng
Liều dùng Humulin 70/30 được cá nhân hóa cho từng bệnh nhân, dựa trên nhu cầu chuyển hóa, kết quả theo dõi đường huyết và mục tiêu kiểm soát đường huyết của mỗi người. Không có liều chuẩn chung cho tất cả bệnh nhân; bác sĩ sẽ xác định liều khởi đầu và điều chỉnh dần dần dựa trên đáp ứng lâm sàng.
Đường dùng và vị trí tiêm
Humulin 70/30 chỉ được tiêm dưới da (subcutaneous). Các vị trí tiêm được khuyến nghị bao gồm: thành bụng, mặt trước đùi, mặt ngoài cánh tay trên và vùng mông. Cần luân phiên vị trí tiêm để giảm nguy cơ loạn dưỡng mỡ tại chỗ tiêm (lipodystrophy) và amyloidosis da khu trú.
Lưu ý quan trọng: Không được tiêm Humulin 70/30 vào tĩnh mạch hoặc tiêm bắp. Thuốc chỉ dùng để tiêm dưới da.
Thời điểm tiêm
Humulin 70/30 nên được tiêm khoảng 30 – 45 phút trước bữa ăn. Điều này cho phép thành phần insulin tác dụng ngắn (30%) bắt đầu phát huy hiệu quả phù hợp với thời điểm glucose trong máu tăng lên sau khi ăn, trong khi thành phần insulin isophane (70%) duy trì tác dụng nền kéo dài.
Chuẩn bị thuốc trước khi tiêm
Humulin 70/30 là hỗn dịch đục (milky suspension), không phải dung dịch trong. Trước khi tiêm, cần lắc nhẹ hoặc xoay lọ thuốc vài lần để hòa đều các thành phần cho đến khi dung dịch trở nên đục đồng nhất như sữa. Nếu sau khi lắc mà thuốc vẫn còn vón cục hoặc không đồng nhất, không được sử dụng.
Với bút tiêm Humulin 70/30 KwikPen, cần thực hiện đúng quy trình: lăn bút giữa hai lòng bàn tay 10 lần, sau đó đảo ngược bút lên xuống 10 lần để trộn đều thuốc trước khi tiêm. Kiểm tra dung dịch sau khi trộn: thuốc phải có màu trắng đục đồng nhất; không được có cục vón hoặc các hạt lạ.
Kỹ thuật tiêm
Sau khi sát trùng vị trí tiêm bằng cồn, tiêm kim vào vùng da đã chọn với góc độ phù hợp (thường là 45° hoặc 90° tùy theo độ dày lớp mỡ dưới da). Sau khi tiêm, không xoa bóp vị trí tiêm. Cần đảm bảo kim không chạm vào mạch máu (không có máu trào ngược khi kéo pit-tông).
Điều chỉnh liều trong các trường hợp đặc biệt
-
Suy thận hoặc suy gan: Cần điều chỉnh liều và tăng tần suất theo dõi đường huyết do insulin được chuyển hóa và thải trừ qua gan và thận.
-
Thay đổi phác đồ insulin: Khi chuyển từ loại insulin khác sang Humulin 70/30 hoặc thay đổi liều, cần thực hiện dưới sự giám sát chặt chẽ của bác sĩ và tăng cường theo dõi đường huyết.
-
Tương tác thuốc: Một số thuốc có thể làm tăng hoặc giảm tác dụng hạ đường huyết của Humulin 70/30, đòi hỏi điều chỉnh liều và theo dõi sát sao.
TÁC DỤNG PHỤ CỦA HUMULIN 70/30 10ML
Tác dụng phụ thường gặp nhất
Hạ đường huyết (hypoglycemia) là tác dụng phụ phổ biến nhất và cũng là biến chứng nghiêm trọng nhất liên quan đến liệu pháp insulin nói chung và Humulin 70/30 nói riêng. Hạ đường huyết có thể xảy ra khi dùng insulin quá liều, bỏ bữa, ăn ít hơn nhu cầu, vận động thể lực nhiều hơn bình thường, hoặc khi dùng đồng thời các thuốc làm tăng tác dụng hạ đường huyết. Các triệu chứng bao gồm: run rẩy, vã mồ hôi, tim đập nhanh, chóng mặt, hoa mắt, đói cồn cào, lo lắng, nhức đầu, và trong trường hợp nặng có thể dẫn đến co giật, hôn mê và tử vong nếu không được xử trí kịp thời.
Các tác dụng phụ khác
Các phản ứng bất lợi khác đã được ghi nhận với insulin bao gồm:
-
Phản ứng tại chỗ tiêm: đỏ, sưng, ngứa tại vị trí tiêm.
-
Loạn dưỡng mỡ (lipodystrophy): teo hoặc phì đại lớp mỡ dưới da tại vị trí tiêm do tiêm lặp lại một chỗ.
-
Phản ứng dị ứng: phát ban, ngứa, mày đay; hiếm gặp hơn là phản ứng dị ứng toàn thân (sốc phản vệ) với các triệu chứng như khó thở, thở khò khè, tụt huyết áp, mạch nhanh, đổ mồ hôi.
-
Tăng cân: insulin có thể gây tăng cân do tác dụng đồng hóa.
-
Phù (edema): thường nhẹ và tạm thời.
Hạ kali máu (hypokalemia)
Insulin làm tăng vận chuyển kali từ máu vào trong tế bào, do đó có thể gây hạ kali máu, đặc biệt ở bệnh nhân có nguy cơ hoặc đang dùng các thuốc ảnh hưởng đến kali. Cần theo dõi nồng độ kali ở những bệnh nhân có yếu tố nguy cơ.
CẢNH BÁO VÀ THẬN TRỌNG KHI SỬ DỤNG
Chống chỉ định
Humulin 70/30 chống chỉ định trong các trường hợp sau:
Cảnh báo quan trọng
1. Không dùng chung bút tiêm hoặc ống tiêm giữa các bệnh nhân. Ngay cả khi đã thay kim, việc dùng chung bút tiêm hoặc ống tiêm có thể lây truyền các bệnh nhiễm trùng qua đường máu như HIV, viêm gan B và C.
2. Thay đổi phác đồ insulin cần được giám sát y tế. Bất kỳ sự thay đổi nào về nồng độ, nhà sản xuất, loại insulin (ví dụ từ insulin động vật sang insulin người) hoặc phương pháp sản xuất đều có thể dẫn đến thay đổi nhu cầu liều. Những thay đổi này cần được thực hiện dưới sự giám sát của bác sĩ và tăng cường theo dõi đường huyết.
3. Hạ đường huyết có thể đe dọa tính mạng. Cần theo dõi đường huyết thường xuyên hơn khi có thay đổi về liều insulin, thuốc hạ đường huyết dùng kèm, chế độ ăn, mức độ vận động thể lực, hoặc ở bệnh nhân suy thận, suy gan và bệnh nhân mất nhận thức về hạ đường huyết.
4. Phản ứng dị ứng có thể nghiêm trọng. Ngừng sử dụng Humulin 70/30 và tìm kiếm trợ giúp y tế ngay nếu có các dấu hiệu phản ứng dị ứng toàn thân.
5. Giữ nước và suy tim sung huyết. Sử dụng đồng thời insulin với các thuốc nhóm thiazolidinedione (TZD) có thể làm tăng nguy cơ giữ nước và suy tim sung huyết, đặc biệt ở bệnh nhân có bệnh tim từ trước.
6. Rối loạn đường huyết khi dùng đồng thời các thuốc khác. Nhiều loại thuốc có thể tương tác với insulin, làm tăng hoặc giảm tác dụng hạ đường huyết, hoặc che lấp các dấu hiệu cảnh báo hạ đường huyết (như chẹn beta).
TƯƠNG TÁC THUỐC VỚI HUMULIN 70/30
Các thuốc làm tăng nguy cơ hạ đường huyết
Các thuốc có thể làm tăng tác dụng hạ đường huyết của insulin, do đó cần theo dõi đường huyết chặt chẽ hơn và có thể cần giảm liều insulin khi dùng đồng thời:
-
Thuốc uống trị đái tháo đường (sulfonylurea, meglitinide)
-
Thuốc ức chế men chuyển (ACE inhibitors)
-
Thuốc chẹn thụ thể angiotensin II (ARB)
-
Thuốc chẹn beta (có thể che lấp triệu chứng hạ đường huyết)
-
Thuốc giảm đau opioid
-
Thuốc chống trầm cảm (một số loại)
-
Rượu bia
Các thuốc làm giảm tác dụng hạ đường huyết của insulin
Các thuốc sau có thể làm tăng đường huyết, do đó có thể cần tăng liều insulin:
-
Corticosteroid (glucocorticoid)
-
Hormone giáp
-
Hormone tăng trưởng
-
Thuốc giống giao cảm beta2 (salbutamol, terbutaline, ritodrine)
-
Thuốc lợi tiểu thiazide
-
Danazol
Nguồn tham khảo:
Các thuốc có thể làm thay đổi tác dụng của insulin theo cả hai chiều
Một số thuốc có thể làm tăng hoặc giảm tác dụng hạ đường huyết của Humulin 70/30 tùy theo liều dùng và tình trạng lâm sàng, bao gồm: thuốc ức chế MAO, thuốc chống loạn thần, thuốc ức chế protease, và một số loại thuốc khác. Cần hỏi kỹ bác sĩ hoặc dược sĩ về tất cả các loại thuốc đang sử dụng, bao gồm cả thuốc không kê đơn và thực phẩm chức năng.
BẢO QUẢN VÀ XỬ LÝ HUMULIN 70/30 10ML
Bảo quản lọ thuốc chưa sử dụng
-
Bảo quản trong tủ lạnh ở nhiệt độ 2°C – 8°C (36°F – 46°F).
-
Không được đông đá. Nếu thuốc bị đông đá, phải bỏ đi và không sử dụng lại.
-
Tránh xa ngăn đá và các nguồn nhiệt trực tiếp.
-
Bảo quản trong hộp gốc để tránh ánh sáng.
Bảo quản lọ thuốc đang sử dụng
-
Lọ Humulin 70/30 đang sử dụng có thể được bảo quản ở nhiệt độ phòng (dưới 30°C / 86°F) trong tối đa 31 ngày kể từ lần đầu tiên sử dụng.
-
Không bảo quản lọ đang sử dụng trong tủ lạnh (trừ khi được bác sĩ hoặc dược sĩ khuyến cáo cụ thể).
-
Tránh ánh sáng trực tiếp và nhiệt độ cao.
-
Ghi ngày bắt đầu sử dụng lên nhãn lọ để theo dõi thời hạn 31 ngày.
Kiểm tra thuốc trước khi sử dụng
Trước mỗi lần tiêm, cần kiểm tra dung dịch thuốc bằng mắt thường. Humulin 70/30 sau khi lắc đều phải có dạng đục đồng nhất như sữa. Không sử dụng thuốc nếu:
-
Dung dịch trở nên trong suốt (không còn đục).
-
Có các cục vón, hạt lạ hoặc thay đổi màu sắc.
-
Đã quá hạn sử dụng in trên nhãn hoặc quá 31 ngày kể từ lần đầu sử dụng.
GIÁ THÀNH VÀ NƠI MUA HUMULIN 70/30 10ML
Humulin 70/30 10ml là thuốc kê đơn, người bệnh cần có đơn thuốc của bác sĩ để mua và sử dụng. Giá thuốc có thể thay đổi tùy theo nhà thuốc, bệnh viện và thời điểm. Theo một số nguồn tham khảo tại Việt Nam:
-
Giá tham khảo tại bệnh viện (theo danh mục năm 2018): khoảng 112.879 đồng/lọ 10ml.
-
Giá bán lẻ tại nhà thuốc có thể cao hơn, dao động tùy địa điểm và chính sách của từng cơ sở.
Để đảm bảo mua được thuốc chính hãng và được tư vấn đúng cách, người bệnh nên mua thuốc tại các nhà thuốc uy tín, bệnh viện hoặc cơ sở y tế có giấy phép kinh doanh dược phẩm. Không nên mua thuốc trôi nổi, không rõ nguồn gốc để tránh nguy cơ mua phải hàng giả, hàng nhái hoặc thuốc bảo quản không đúng cách, ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị và an toàn sức khỏe.
CÂU HỎI THƯỜNG GẶP VỀ HUMULIN 70/30 10ML
Humulin 70/30 10ml có thể tiêm tĩnh mạch được không?
Không. Humulin 70/30 chỉ được tiêm dưới da. Thuốc không được thiết kế để tiêm tĩnh mạch hoặc tiêm bắp. Việc tiêm sai đường có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng do thay đổi đột ngột nồng độ insulin trong máu.
Tôi có thể dùng chung bút tiêm Humulin 70/30 với người khác không?
Tuyệt đối không. Dù đã thay kim, dùng chung bút tiêm hoặc ống tiêm vẫn có thể lây truyền các bệnh nhiễm trùng nguy hiểm qua đường máu. Mỗi bệnh nhân cần có bút tiêm và ống tiêm riêng.
Nếu tôi quên tiêm một liều thì phải làm sao?
Nếu quên tiêm một liều Humulin 70/30, hãy kiểm tra đường huyết và tiêm liều đã quên ngay khi nhớ ra, sau đó tiếp tục phác đồ bình thường. Tuy nhiên, nếu đã gần đến thời điểm của liều tiếp theo, không nên tiêm gấp đôi liều để bù. Tốt nhất là tham khảo ý kiến bác sĩ để được hướng dẫn cụ thể trong từng trường hợp.
Humulin 70/30 có gây tăng cân không?
Có thể. Insulin nói chung, bao gồm Humulin 70/30, có thể gây tăng cân do tác dụng đồng hóa của hormone này (tăng tổng hợp mỡ và protein, giảm phân giải mỡ). Tăng cân là một tác dụng phụ đã được ghi nhận trong các thử nghiệm lâm sàng với insulin. Chế độ ăn uống cân bằng và vận động thể lực đều đặn có thể giúp kiểm soát cân nặng trong quá trình điều trị.
Tôi cần theo dõi đường huyết như thế nào khi dùng Humulin 70/30?
Theo dõi đường huyết là một phần thiết yếu của liệu pháp insulin. Tần suất theo dõi tùy thuộc vào tình trạng của từng bệnh nhân, nhưng thường cần kiểm tra đường huyết trước bữa ăn, trước khi đi ngủ và bất cứ khi nào có triệu chứng nghi ngờ hạ đường huyết. Bác sĩ sẽ hướng dẫn lịch theo dõi cụ thể và mục tiêu đường huyết phù hợp. Theo Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA), nếu đường huyết trước bữa ăn thường xuyên trên 130 mg/dL hoặc HbA1c trên 7%, cần thông báo cho bác sĩ để xem xét điều chỉnh liệu pháp.
Làm thế nào để nhận biết và xử trí hạ đường huyết?
Các dấu hiệu sớm của hạ đường huyết bao gồm: run rẩy, vã mồ hôi, tim đập nhanh, đói cồn cào, chóng mặt, lo lắng, nhức đầu. Khi xuất hiện các triệu chứng này, cần kiểm tra đường huyết ngay nếu có thể và xử trí bằng cách uống hoặc ăn khoảng 15g carbohydrate nhanh (ví dụ: 3 – 4 viên glucose, ½ cốc nước trái cây, 1 muỗng canh đường hoặc mật ong). Kiểm tra lại đường huyết sau 15 phút; nếu vẫn còn thấp, lặp lại. Trong trường hợp nặng (mất ý thức, co giật), cần gọi cấp cứu ngay và có thể sử dụng glucagon nếu được kê đơn.
KẾT LUẬN
Humulin 70/30 10ml là một lựa chọn insulin hiệu quả và được tin dùng rộng rãi trong điều trị đái tháo đường, đặc biệt phù hợp với bệnh nhân cần phác đồ tiêm đơn giản với hai lần tiêm mỗi ngày. Sự kết hợp của 70% insulin isophane tác dụng trung gian và 30% insulin hòa tan tác dụng ngắn giúp kiểm soát đường huyết cả trong khoảng thời gian dài, giảm số lần tiêm so với việc phải phối hợp nhiều loại insulin riêng lẻ.
Tuy nhiên, Humulin 70/30 là thuốc kê đơn và chỉ nên được sử dụng dưới sự hướng dẫn và giám sát của bác sĩ chuyên khoa. Người bệnh cần tuân thủ đúng liều lượng, thời điểm tiêm, kỹ thuật tiêm và lịch theo dõi đường huyết để đảm bảo hiệu quả điều trị tối ưu và giảm thiểu nguy cơ hạ đường huyết – tác dụng phụ nghiêm trọng nhất của liệu pháp insulin. Việc bảo quản thuốc đúng cách và kiểm tra thuốc trước khi sử dụng cũng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì chất lượng và hiệu lực của sản phẩm.
Bài viết mang tính chất tham khảo, không thay thế cho lời khuyên, chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Người bệnh cần tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi sử dụng bất kỳ loại thuốc nào.
Chưa có đánh giá nào.