Xem thêm
Bài viết dưới đây cung cấp thông tin chi tiết, đầy đủ và cập nhật nhất về thuốc nhỏ mắt Pandex 5ml, giúp bạn hiểu rõ công dụng, cách dùng đúng, tác dụng phụ và những lưu ý quan trọng để sử dụng thuốc an toàn, hiệu quả.

1. Thuốc nhỏ mắt Pandex 5ml là gì?
Pandex là thuốc nhỏ mắt kê đơn, thuộc nhóm kháng sinh + corticosteroid dùng tại chỗ cho mắt. Mỗi lọ 5ml chứa:
- Tobramycin (dưới dạng Tobramycin sulfat) 15 mg
- Dexamethasone phosphat (dưới dạng Dexamethasone natri phosphat) 5 mg
- Tá dược vừa đủ (bao gồm chất bảo quản, chất điều chỉnh pH, nước cất pha tiêm…)
Thuốc có dạng dung dịch trong suốt, màu hơi vàng nhạt, không mùi hoặc mùi rất nhẹ.
Pandex được chỉ định khi cần đồng thời:
- Kháng khuẩn mạnh (đặc biệt với vi khuẩn Gram âm và một số Gram dương)
- Giảm viêm, giảm phù nề, giảm tiết dịch, giảm đau và đỏ mắt
So với các thuốc chỉ chứa kháng sinh (như Tobradex, Tobrex) hay chỉ chứa corticoid (như Dexamethasone riêng lẻ), Pandex mang lại lợi thế kép trong các tình trạng viêm nhiễm phức tạp.
2. Cơ chế tác dụng của Pandex
Tobramycin là kháng sinh aminoglycoside thế hệ mới, hoạt động bằng cách:
- Gắn vào tiểu đơn vị 30S của ribosom vi khuẩn
- Ức chế tổng hợp protein → gây diệt khuẩn (bactericidal)
- Phổ kháng khuẩn tốt với: Pseudomonas aeruginosa, E. coli, Klebsiella, Proteus, Enterobacter, Serratia, Staphylococcus (bao gồm một số chủng kháng penicillin)
Dexamethasone là glucocorticoid mạnh, có tác dụng:
- Ức chế mạnh các phản ứng viêm (giảm tiết prostaglandin, leukotriene)
- Giảm tính thấm thành mạch → giảm phù nề
- Ức chế di chuyển bạch cầu đến ổ viêm
- Giảm tiết dịch, giảm ngứa, giảm đỏ mắt
Khi kết hợp, hai hoạt chất bổ trợ lẫn nhau: kháng sinh diệt vi khuẩn gây bệnh, corticoid kiểm soát viêm – giúp cải thiện triệu chứng nhanh và giảm nguy cơ tổn thương giác mạc lâu dài.
3. Chỉ định – Pandex 5ml dùng để trị bệnh gì?
Theo tờ hướng dẫn sử dụng và các tài liệu dược lý chính thức, Pandex được chỉ định trong các trường hợp:
- Viêm kết mạc do vi khuẩn (bacterial conjunctivitis) có viêm nặng
- Viêm giác mạc do vi khuẩn (bacterial keratitis) – đặc biệt khi có nguy cơ loét giác mạc
- Viêm kết – giác mạc (keratoconjunctivitis) do vi khuẩn
- Viêm mí mắt, viêm bờ mi (blepharitis) có nhiễm khuẩn
- Viêm túi lệ cấp tính do vi khuẩn
- Các tình trạng viêm mắt sau phẫu thuật (phẫu thuật đục thủy tinh thể, LASIK…) khi có nguy cơ nhiễm khuẩn và cần kiểm soát viêm mạnh
- Một số trường hợp viêm màng bồ đào trước (anterior uveitis) có kèm nhiễm khuẩn bề mặt
Quan trọng: Pandex không dùng cho viêm mắt do virus (herpes, adenovirus…), do nấm, do dị ứng đơn thuần hoặc viêm mắt không có nhiễm khuẩn.
4. Liều dùng và cách sử dụng Pandex 5ml chuẩn
Liều khuyến cáo phổ biến (theo hướng dẫn sử dụng và thực hành lâm sàng tại Việt Nam):
- Người lớn và trẻ em trên 2 tuổi:
- Nhỏ 1–2 giọt vào mắt bị ảnh hưởng
- Mỗi 4–6 giờ một lần (tương đương 4–6 lần/ngày)
- Trong 24–48 giờ đầu (giai đoạn viêm cấp): có thể tăng tần suất lên mỗi 2 giờ nếu bác sĩ chỉ định
- Thời gian điều trị:
- Thông thường 5–7 ngày
- Không tự ý dùng quá 10–14 ngày liên tục (để tránh tác dụng phụ của corticoid)
- Bác sĩ sẽ đánh giá lại và quyết định ngừng hoặc giảm liều dần
Cách nhỏ mắt đúng kỹ thuật:
- Rửa tay sạch bằng xà phòng.
- Lắc nhẹ lọ thuốc (không lắc mạnh).
- Ngửa đầu ra sau hoặc nằm ngửa, kéo nhẹ mi dưới xuống tạo thành “túi” nhỏ.
- Nhỏ 1–2 giọt chính xác vào túi kết mạc (không để đầu lọ chạm mắt, mi, ngón tay).
- Nhắm mắt nhẹ nhàng 1–2 phút, ấn nhẹ góc trong mắt (gần mũi) để hạn chế thuốc chảy vào mũi họng.
- Nếu nhỏ cả hai mắt, chờ ít nhất 5 phút giữa hai lần nhỏ.
- Đóng nắp chặt ngay sau sử dụng.
Lưu ý đặc biệt ở trẻ em:
- Trẻ dưới 2 tuổi chỉ dùng khi có chỉ định chặt chẽ của bác sĩ nhãn khoa.
- Trẻ nhỏ thường cần người lớn hỗ trợ nhỏ thuốc.
5. Tác dụng phụ thường gặp và nghiêm trọng của Pandex
Thường gặp (thường nhẹ, thoáng qua):
- Cảm giác châm chích, nóng rát nhẹ ngay sau nhỏ (thường hết sau 1–2 phút)
- Mờ mắt tạm thời
- Khô mắt nhẹ
- Ngứa mắt tạm thời
- Cảm giác có dị vật trong mắt
Ít gặp đến hiếm gặp nhưng cần chú ý:
- Tăng nhãn áp (glaucoma) – đặc biệt khi dùng kéo dài >2 tuần
- Nhiễm nấm giác mạc thứ phát
- Đục thủy tinh thể dưới bao sau (khi dùng lâu dài)
- Chậm lành vết thương giác mạc
- Phản ứng dị ứng (sưng mi, đỏ nặng, ngứa dữ dội)
- Viêm giác mạc do herpes tái hoạt (nếu có sẵn virus herpes)
Khi nào cần ngừng thuốc và đi khám ngay:
- Đau mắt tăng, đỏ nặng hơn
- Thị lực giảm rõ rệt
- Nhạy cảm ánh sáng nghiêm trọng
- Xuất hiện đốm trắng trên giác mạc
- Sưng mi, mặt, khó thở (nghi dị ứng toàn thân)
6. Chống chỉ định – Ai không được dùng Pandex?
Không sử dụng Pandex trong các trường hợp:
- Quá mẫn với Tobramycin, Dexamethasone hoặc bất kỳ thành phần nào
- Viêm giác mạc do Herpes simplex (dạng cành cây) hoặc các virus khác
- Nhiễm nấm ở mắt
- Nhiễm trùng mắt do vi khuẩn không nhạy cảm với Tobramycin
- Có tiền sử glaucoma góc mở hoặc góc đóng chưa kiểm soát
- Đang đeo kính áp tròng mềm (nên tháo kính trước khi nhỏ và chỉ đeo lại sau ít nhất 15–20 phút)
7. Những lưu ý quan trọng khi sử dụng Pandex 5ml
- Không tự mua và tự dùng – Pandex là thuốc kê đơn, cần bác sĩ nhãn khoa chỉ định.
- Không dùng chung lọ thuốc cho nhiều người → nguy cơ lây nhiễm chéo cao.
- Sau khi mở nắp, nên dùng hết trong vòng 28 ngày (hoặc theo hướng dẫn trên bao bì).
- Nếu sau 3–5 ngày mà triệu chứng không cải thiện hoặc nặng hơn → tái khám ngay.
- Không tự ý kéo dài thời gian dùng thuốc quá 10–14 ngày mà không có chỉ định.
- Bảo quản: Nơi khô ráo, nhiệt độ dưới 30°C, tránh ánh nắng trực tiếp, không để đông lạnh.
- Không dùng thuốc hết hạn hoặc dung dịch đã đổi màu, có cặn.
8. So sánh Pandex với các thuốc nhỏ mắt kết hợp phổ biến khác
| Thuốc |
Hoạt chất chính |
Phổ kháng khuẩn |
Corticoid |
Tần suất nhỏ/ngày |
Giá thành (tham khảo) |
| Pandex |
Tobramycin + Dexamethasone |
Rất tốt Gram (−) |
Dexamethasone |
4–6 lần |
Trung bình |
| Tobradex |
Tobramycin + Dexamethasone |
Rất tốt Gram (−) |
Dexamethasone |
4–6 lần |
Cao hơn |
| Maxitrol |
Neomycin + Polymyxin B + Dexamethasone |
Rộng, nhưng yếu Pseudomonas |
Dexamethasone |
4–6 lần |
Trung bình |
| Ciplox-D |
Ciprofloxacin + Dexamethasone |
Rộng, tốt Gram (−) |
Dexamethasone |
4–6 lần |
Thấp – trung bình |
9. Kết luận – Pandex 5ml có phải lựa chọn tốt?
Thuốc nhỏ mắt Pandex 5ml là một sản phẩm hiệu quả, giá thành hợp lý trong nhóm thuốc kết hợp kháng sinh – corticoid, đặc biệt phù hợp với các trường hợp viêm kết mạc, viêm giác mạc do vi khuẩn có viêm nặng tại Việt Nam.
Ưu điểm nổi bật:
- Phổ kháng khuẩn mạnh với vi khuẩn Gram âm (bao gồm Pseudomonas)
- Giảm viêm nhanh, cải thiện triệu chứng rõ rệt trong 24–48 giờ
- Giá thành phải chăng hơn nhiều sản phẩm nhập khẩu cùng thành phần
Tuy nhiên, để đạt hiệu quả tối ưu và an toàn:
- Chỉ dùng khi có chỉ định của bác sĩ nhãn khoa
- Tuân thủ đúng liều lượng và thời gian điều trị
- Tái khám nếu triệu chứng không cải thiện sau 3–5 ngày
- Không tự ý dùng thuốc nhỏ mắt chứa corticoid khi chưa xác định nguyên nhân
Nếu bạn đang gặp tình trạng mắt đỏ, chảy ghèn, đau mắt, sưng mí nghi do nhiễm khuẩn kèm viêm, hãy đến cơ sở y tế chuyên khoa mắt để được thăm khám và kê đơn phù hợp – Pandex có thể là một trong những lựa chọn hiệu quả cho bạn.
(Bài viết chỉ mang tính chất tham khảo thông tin. Không thay thế tư vấn, chẩn đoán hoặc điều trị y khoa chuyên môn. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng bất kỳ loại thuốc nào.)
Chưa có đánh giá nào.