Xem thêm
Queitoz-200 được chỉ định trong nhiều giai đoạn khác nhau của rối loạn tâm thần, bao gồm:
-
Điều trị tâm thần phân liệt: Đây là chỉ định chính của thuốc, giúp kiểm soát các triệu chứng dương tính (ảo giác, hoang tưởng, kích động) và triệu chứng âm tính (thu mình, cảm xúc phẳng, thiếu động lực) .
-
Điều trị rối loạn lưỡng cực:
-
Cơn hưng cảm vừa đến nặng: Giúp làm dịu các triệu chứng hưng phấn quá mức, dễ kích thích, nói năng hối hả, giảm nhu cầu ngủ .
-
Cơn trầm cảm nặng trong rối loạn lưỡng cực: Quetiapin là một trong số ít thuốc chống loạn thần được chứng minh hiệu quả trong điều trị giai đoạn trầm cảm của rối loạn lưỡng cực .
-
Phòng ngừa tái phát: Ngăn chặn sự xuất hiện trở lại của cả cơn hưng cảm và trầm cảm ở bệnh nhân đã đáp ứng với điều trị quetiapin trước đó .
-
Điều trị bổ sung trong trầm cảm nặng (off-label): Quetiapin có thể được phối hợp với thuốc chống trầm cảm để tăng cường hiệu quả ở những bệnh nhân trầm cảm nặng kháng trị .
4. Cơ chế tác dụng (Dược lực học)
Quetiapin và chất chuyển hóa có hoạt tính trong huyết tương của nó là N-desalkyl quetiapin (norquetiapin) có tác động trên nhiều loại thụ thể dẫn truyền thần kinh khác nhau, tạo nên hiệu quả điều trị toàn diện :
-
Ái lực cao với thụ thể serotonin (5HT2) ở não và ái lực thấp hơn với thụ thể dopamin D2: Tính chọn lọc này giúp quetiapin có đặc tính chống loạn thần vượt trội trên lâm sàng, đồng thời giảm đáng kể nguy cơ gây tác dụng phụ ngoại tháp (hội chứng Parkinson, loạn vận động muộn…) so với các thuốc chống loạn thần điển hình .
-
Ái lực cao với thụ thể histaminergic H1 và adrenergic alpha1: Giải thích cho các tác dụng phụ thường gặp như an thần, buồn ngủ và hạ huyết áp thế đứng .
-
Ái lực không đáng kể với thụ thể cholinergic muscarinic: Do đó quetiapin ít gây các tác dụng phụ kháng cholinergic như khô miệng, táo bón, bí tiểu, rối loạn điều tiết mắt .
-
Chất chuyển hóa N-desalkyl quetiapin có ái lực cao với chất vận chuyển norepinephrin (NET): Góp phần vào hiệu quả chống trầm cảm của thuốc .
5. Hướng dẫn sử dụng và liều dùng
5.1. Cách dùng
Thuốc Queitoz-200 được dùng đường uống, có thể uống cùng hoặc không cùng với thức ăn . Nên uống nguyên viên với một cốc nước đầy, không nhai hoặc làm vỡ viên thuốc.
5.2. Liều dùng
Liều dùng của Quetiapin cần được bác sĩ chỉ định dựa trên tình trạng bệnh lý, đáp ứng và khả năng dung nạp của từng người bệnh. Điểm đặc biệt của phác đồ quetiapin là cần tăng liều dần dần (titration) trong những ngày đầu để cơ thể thích nghi và giảm thiểu tác dụng phụ.
Điều trị tâm thần phân liệt ở người lớn:
-
Liều khởi đầu (4 ngày đầu) : Uống 2 lần/ngày với tổng liều mỗi ngày là 50mg (ngày 1), 100mg (ngày 2), 200mg (ngày 3) và 300mg (ngày 4). Viên Queitoz-200 có thể được chia nhỏ để đạt liều phù hợp trong giai đoạn tăng liều.
-
Liều duy trì: Từ ngày thứ 4 trở đi, nên điều chỉnh đến liều thông thường có hiệu quả từ 300 – 450mg/ngày.
-
Điều chỉnh liều: Tùy theo đáp ứng lâm sàng, có thể điều chỉnh liều trong khoảng 150 – 750mg/ngày .
Điều trị rối loạn lưỡng cực (cơn hưng cảm, trầm cảm, dự phòng):
Liều khởi đầu và liều đích khác nhau tùy từng giai đoạn. Cụ thể cho cơn hưng cảm vừa đến nặng, tổng liều mỗi ngày trong 4 ngày đầu là 100mg (ngày 1), 200mg (ngày 2), 300mg (ngày 3) và 400mg (ngày 4), sau đó điều chỉnh đến liều hiệu quả có thể lên đến 800mg/ngày từ ngày thứ 6 .
Đối tượng đặc biệt:
-
Người cao tuổi: Nên khởi đầu với liều thấp hơn (25mg/ngày) và tăng liều chậm hơn.
-
Bệnh nhân suy gan: Cần giảm liều và tăng liều chậm rãi do chuyển hóa thuốc qua gan bị ảnh hưởng.
-
Trẻ em và thanh thiếu niên: Chỉ sử dụng khi có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa nhi tâm thần.
5.3. Xử lý quá liều hoặc quên liều
-
Quá liều: Triệu chứng quá liều có thể bao gồm buồn ngủ quá mức, nhịp tim nhanh, hạ huyết áp, rối loạn điện giải. Cần đưa ngay bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất để được xử trí kịp thời.
-
Quên liều: Nếu quên uống một liều, hãy uống ngay khi nhớ ra, trừ khi thời điểm đó gần với liều kế tiếp. Không được uống gấp đôi liều để bù.
6. Tác dụng phụ của thuốc Queitoz-200 (Quetiapin 200mg)
6.1. Tác dụng phụ thường gặp (>1/100)
Các tác dụng phụ thường gặp nhất của Quetiapin liên quan đến tác dụng kháng histamin và kháng alpha-adrenergic, bao gồm:
-
Buồn ngủ, an thần, chóng mặt, nhức đầu, mệt mỏi: Thường gặp nhất trong giai đoạn đầu điều trị và có thể giảm dần khi cơ thể thích nghi.
-
Khô miệng: Một trong những tác dụng phụ rất phổ biến, có thể cải thiện bằng cách uống nhiều nước, ngậm kẹo không đường hoặc nhai kẹo cao su .
-
Tăng cân, tăng cảm giác thèm ăn.
-
Táo bón, khó tiêu.
-
Hạ huyết áp thế đứng: Cảm giác chóng mặt, hoa mắt khi thay đổi tư thế đột ngột (từ nằm sang ngồi hoặc đứng), cần thay đổi tư thế chậm rãi .
6.2. Tác dụng phụ ít gặp (<1/100 – 1/1000)
-
Rối loạn chuyển hóa: Tăng cholesterol và triglycerid máu, tăng đường huyết. Cần theo dõi định kỳ công thức máu, lipid máu và đường huyết.
-
Hội chứng an thần kéo dài.
-
Giảm bạch cầu trung tính, giảm tiểu cầu: Cần theo dõi công thức máu định kỳ .
-
Hội chứng ác tính do thuốc an thần (Neuroleptic Malignant Syndrome – NMS) : Cực kỳ hiếm nhưng rất nguy hiểm, với các biểu hiện sốt cao, cứng cơ, rối loạn ý thức, rối loạn thực vật. Cần ngừng thuốc và cấp cứu ngay.
6.3. Xử trí khi gặp tác dụng phụ
-
Buồn ngủ/Chóng mặt: Nên uống thuốc vào buổi tối trước khi đi ngủ trong những ngày đầu điều trị; tránh lái xe hoặc vận hành máy móc cho đến khi biết được thuốc ảnh hưởng thế nào lên cơ thể.
-
Tăng cân: Kết hợp chế độ ăn uống lành mạnh và tập thể dục đều đặn. Trao đổi với bác sĩ về các biện pháp kiểm soát cân nặng.
-
Khô miệng: Súc miệng thường xuyên, uống nước từng ngụm nhỏ, ngậm đá viên hoặc kẹo cứng không đường.
7. Chống chỉ định
Thuốc Queitoz-200 không được sử dụng trong các trường hợp sau:
-
Quá mẫn (dị ứng) với Quetiapine, bất kỳ thành phần nào của thuốc hoặc với các dẫn xuất phenothiazin .
-
Đang dùng đồng thời các chất ức chế mạnh cytochrom P450 3A4 (CYP3A4) như thuốc kháng nấm nhóm azole (ketoconazol, itraconazol), thuốc ức chế protease HIV, erythromycin, clarithromycin, nefazodone, vì có thể làm tăng đáng kể nồng độ quetiapin trong máu, dẫn đến độc tính .
-
Bệnh nhân có tiền sử hoặc đang có rối loạn tạo máu (giảm bạch cầu, giảm bạch cầu trung tính).
-
Phụ nữ có thai và cho con bú: Cần cân nhắc kỹ lợi ích/nguy cơ. Thuốc có thể bài tiết qua sữa mẹ và ảnh hưởng đến trẻ bú mẹ.
8. Tương tác thuốc
-
Thuốc ức chế CYP3A4 (Ketoconazol, Itraconazol, Clarithromycin, Erythromycin, HIV-protease…): Làm tăng nồng độ quetiapin, có thể cần giảm liều.
-
Thuốc cảm ứng CYP3A4 (Phenytoin, Carbamazepine, Rifampicin, St. John’s Wort): Làm giảm nồng độ quetiapin, có thể cần tăng liều.
-
Các thuốc gây kéo dài khoảng QT (Moxifloxacin, Quinidin, Sotalol, Procainamid, Amiodaron): Có thể làm tăng nguy cơ rối loạn nhịp tim, cần thận trọng phối hợp .
-
Rượu, các thuốc ức chế thần kinh trung ương (benzodiazepin, barbiturat, thuốc ngủ): Làm tăng tác dụng an thần, tránh phối hợp.
-
Thuốc hạ áp: Tăng nguy cơ hạ huyết áp thế đứng.
9. Thận trọng khi sử dụng
-
Người cao tuổi, đặc biệt là bệnh nhân sa sút trí tuệ: Có nguy cơ tử vong cao hơn khi sử dụng thuốc chống loạn thần, cần theo dõi sát.
-
Bệnh nhân có tiền sử co giật/động kinh.
-
Bệnh nhân có bệnh lý tim mạch (suy tim, nhồi máu cơ tim, rối loạn dẫn truyền), đặc biệt khi có kéo dài khoảng QT.
-
Bệnh nhân đái tháo đường hoặc có yếu tố nguy cơ đái tháo đường: Cần theo dõi đường huyết định kỳ.
-
Bệnh nhân tăng lipid máu: Cần theo dõi lipid máu định kỳ.
-
Lái xe và vận hành máy móc: Do thuốc có thể gây buồn ngủ, chóng mặt, đặc biệt trong giai đoạn bắt đầu điều trị hoặc tăng liều. Cần thận trọng cho đến khi biết được ảnh hưởng của thuốc.
-
Ngừng thuốc đột ngột: Có thể gây hội chứng cai với các triệu chứng mất ngủ, buồn nôn, nhức đầu, tiêu chảy, dễ kích thích. Nên giảm liều từ từ dưới sự hướng dẫn của bác sĩ.
10. Giá thuốc Queitoz-200 (Quetiapin 200mg Davipharm) và địa chỉ mua chính hãng
Giá thuốc Queitoz-200 có thể dao động tùy theo nhà thuốc và thời điểm mua. Mức giá tham khảo hiện nay:
Lưu ý quan trọng: Queitoz-200 là thuốc kê đơn và thuộc nhóm thuốc hướng tâm thần (danh mục thuốc gây nghiện, hướng tâm thần cần kiểm soát đặc biệt), do đó chỉ được bán khi có đơn thuốc hợp lệ của bác sĩ chuyên khoa. Người bệnh không được tự ý mua và sử dụng.
Nên mua thuốc tại các nhà thuốc bệnh viện, các nhà thuốc lớn uy tín (Nhà thuốc Bạch Mai…) để đảm bảo nguồn gốc xuất xứ và chất lượng.
11. Một số câu hỏi thường gặp
1. Thuốc Queitoz-200 điều trị bệnh gì?
Queitoz-200 được chỉ định trong điều trị tâm thần phân liệt và rối loạn lưỡng cực (bao gồm cơn hưng cảm, cơn trầm cảm và dự phòng tái phát).
2. Uống Queitoz-200 vào lúc nào trong ngày?
Nên uống theo chỉ định của bác sĩ. Tuy nhiên, để giảm tác dụng an thần vào ban ngày, bác sĩ thường khuyên dùng toàn bộ liều vào buổi tối trước khi đi ngủ.
3. Uống Queitoz-200 trong bao lâu thì có hiệu quả?
Quetiapin bắt đầu có tác dụng an thần, giảm kích động trong vòng vài giờ sau liều đầu tiên. Tuy nhiên, hiệu quả chống loạn thần và ổn định khí sắc hoàn toàn thường đạt được sau 2-4 tuần điều trị.
4. Có thể dùng Queitoz-200 kết hợp với rượu bia không?
Tuyệt đối không. Rượu bia làm tăng tác dụng an thần của thuốc, có thể gây suy hô hấp, hôn mê.
5. Dùng Queitoz-200 có gây nghiện không?
Quetiapin không phải là chất gây nghiện theo định nghĩa cổ điển, nhưng ngừng thuốc đột ngột có thể gây hội chứng cai. Do đó, cần ngừng thuốc dưới sự giám sát của bác sĩ.
12. Tổng kết
Queitoz-200 (Quetiapin 200mg Davipharm) là thuốc chống loạn thần không điển hình với cơ chế tác dụng đa dạng, được chỉ định rộng rãi trong điều trị tâm thần phân liệt và rối loạn lưỡng cực. Nhờ tính chọn lọc với thụ thể serotonin (5HT2) cao hơn so với thụ thể dopamin D2, quetiapin có hiệu quả điều trị vượt trội và ít gây tác dụng phụ ngoại tháp hơn so với các thuốc chống loạn thần thế hệ cũ.
Tuy nhiên, thuốc có thể gây các tác dụng phụ đáng kể như buồn ngủ, tăng cân, rối loạn chuyển hóa, do đó cần được sử dụng dưới sự theo dõi chặt chẽ của bác sĩ chuyên khoa tâm thần. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua, tự ý dùng hoặc thay đổi liều lượng khi chưa có ý kiến của bác sĩ. Mọi thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho lời khuyên của bác sĩ.
Chưa có đánh giá nào.